�Azərbaycan Respublikası Hökuməti və Çin Xalq Respublikası Hökuməti arasında gömrük işi sahəsində qarşılıqlı yardım haqqında� Sazişin təsdiq edilməsi barədə Azərbaycan Respublikasının Qanunu

Yük nişanı haqqında 1966-cı il Beynəlxalq Konvensiyası

Sazişəgələn hökumətlər,

Beynəlxalq səfərlərə çıxan gəmilərin son yüklənmə həddinə dair, dənizdə insan həyatının və əmlakının mühafizəsinin gücləndirilməsinə kömək edən vahid prinsip və qaydalar müəyyən olunmasını arzu edərək, bu məqsədə çatmaq üçün Konvensiya bağlanmasını ən yaxşı üsul hesab edərək, aşağıdakılar haqqında razılığa gəlmişlər:

Maddə 1. Konvensiya üzrə ümumi təəhhüdlər

1. Sazişəgələn hökumətlər bu Konvensiyanın müddəalarını və həmin Konvensiyanın hissəsi olan Əlavələri həyata keçirməyi öhdələrinə götürürlər. Konvensiyaya hər hansı istinad etmə, eyni zamanda bu Əlavələrə istinad etmə deməkdir.

2. Sazişəgələn hökumətlər bu Konvensiyanın həyata keçirilməsi üçün lazım olan bütün tədbirləri görəcəklər.

Maddə 2. Müəyyən etmələr

Əgər qabaqcadan başqa şərtləşmə yoxdursa, bu Konvensiyanın məqsədləri üçün:

1. «Qaydalar» bu Konvensiyaya əlavə edilmiş Qaydalar deməkdir.

2. «Müdiriyyət» gəminin bayrağı altında üzdüyü dövlətin hökuməti deməkdir.

3. «Bəyənilmişdir» yəni müdiriyyət tərəfindən bəyənilmişdir deməkdir.

4. «Beynəlxalq reys» bu Konvensiyanın şamil edildiyi ölkədən bu ölkənin hüdudlarından kənardakı limana və ya ölkəsinə yönələn dəniz reysinə deyilir. Bu mənada o ərazilərin ki, xarici əlaqələri üçün Sazişəgələn hökumət məsuliyyət daşıyır, yaxud onun Birləşmiş Millətlər Təşkilatı idarəedici hakimiyyətdir, belə əraziyə ayrıca dövlət kimi baxılır.

5. «Balıqçılıq gəmisi» — balıq, balina, suiti, morj və dənizlərin digər canlı ehtiyatlarının ovu ilə məşğul olan gəmi deməkdir.

6. «Yeni gəmi» — dedikdə, Sazişəgələn hökumətlərin hər biri üçün kili bu Konvensiyanın qüvvəyə mindiyi gün və ya həmin gündən sonra qoyulmuş yaxud qoyulma mərhələsində olan gəmi deməkdir.

7. «Mövcud gəmi» — yeni olmayan gəmi deməkdir.

8. «Uzunluq» suya oturma üzrə götürülən tam gəmi uzunluğunun 96%-i, su üzündə qalan bortun, kilin yuxarı kənarından ölçülən minimal nəzəri hündürlüyünün 85%-i, yaxud qabaq forştevenin ucundan ballera sükan oxunadək həmin su kəsimi üzrə, hansı çoxsa, gəmi uzunluğu deməkdir. Differentlə layihələşdirilmiş uzunluğun ölçüldüyü su kəsimi konstruktiv su xəttinə paralel olmalıdır.

Maddə 3. Ümumi müddəalar

1. Bu Konvensiyanın tətbiq edildiyi gəmi, əgər yoxlamadan keçməmişsə, ona yük nişanı vurulmamışsa və ona yük nişanı haqqında Beynəlxalq vəsiqə (1966) verilməmişsə, yaxud bu Konvensiyanın müddəalarına uyğun olaraq ona yük nişanının geri alınması haqqında Beynəlxalq vəsiqə verilməmişsə, həmin Konvensiya qüvvəyə mindikdən sonra belə gəmi beynəlxalq reysə çıxa bilməz.

2. Bu Konvensiyada heç nə müdiriyyətin Əlavə 1-də müəyyən edilmiş minimal suüstü bortdan daha böyük suüstü bort müəyyən etməsinə mane olmur.

Maddə 4. Tətbiq etmə

1. Bu Konvensiya tətbiq edilir:

a) hökumətləri Sazişəgələn hökumətlər olan ölkələrdə qeydiyyatdan keçmiş gəmilərə;

v) 32-ci maddəyə əsasən bu Konvensiyanın şamil edildiyi ərazilərdə qeydiyyata alınmış gəmilərə;

s) hökuməti Sazişəgələn hökumət olan dövlətin bayrağı altında üzən qeydiyyata alınmış gəmilərə.

2. Bu Konvensiya beynəlxalq reyslər keçirən gəmilərə tətbiq edilir.

3. Əlavə 1-dəki qaydalar başlıca olaraq yeni gəmilərə tətbiq edilir.

4. Əlavə 1-dəki qaydalara, yaxud onların hər hansı hissəsinin tələblərinə cavab verməyən mövcud gəmilər ən azı, Müdiriyyətin bu Konvensiya qüvvəyə minməzdən qabaq beynəlxalq reyslərə çıxan gəmilərə tətbiq etdiyi müvafiq tələblərə cavab verməlidirlər; belə gəmilərdən suüstü bortunun böyüdülməsi qətiyyən tələb edilmir. Mövcud gəmilər əvvəlcədən qoyulmuş suüstü bort hündürlüyünün azaldılması üçün bu Konvensiyanın bütün tələblərinə cavab verməlidirlər.

5. Əlavə 11-də nəzərdə tutulan qaydalar bu Konvensiyanın şamil edildiyi yeni və mövcud gəmilərə tətbiq olunur.

Maddə 5. Müstəsna hallar

1. Bu Konvensiya tətbiq edilmir:

a) hərbi gəmilərə;

v) uzunluğu 24 metrdən (79 fut) az olan yeni gəmilərə;

s) ümumi tutumu 150 registr tonundan az olan mövcud gəmilərə;

d) kommersiya daşımaları ilə məşğul olmayan gəzinti qayıqlarına, və

e) balıqçı gəmilərinə.

2. Bu Konvensiyada heç nə yalnız aşağıdakı növ səfərlərə çıxan gəmilərə tətbiq edilmir:

a) cənubda Rozye burnundan Antikosti adasındakı Vest Poynt burnunadək çəkilmiş düz xəttlə məhdudlaşan ərazidə Şimali Amerikanın Böyük Gölləri və Müqəddəs Lavrentiy çayı ilə, sonra isə Antikos adasından maridian üzrə 69 qərb uzunluq dairəsindən şimal istiqamətində çəkilmiş düz xətt üzrə üzən gəmilərə;

v) Xəzər dənizində;

s) şərqdə Punta Raza (Kabo San Antonio), Argentina və Punta del Este, Uruqvay arasında çəkilmiş düz xətlə məhdudlaşan La-Planta, Parana və Uruqvay çayları ilə.

Maddə 6. Ləğv etmə

1. Əgər həmin limanların yerləşdiyi dövlətlərin hökumətləri həmin portlar arasındakı reyslərin təhlükəsiz xarakterinə və ya şəraitinə görə bu Konvensiyanın onlara tətbiqini lüzumsuz və artıq hesab edirlərsə, yaxın iki və ya daha çox dövlət limanları arasında beynəlxalq reysə çıxan, gəmilər nə qədər ki, həmin səfəri yerinə yetirir müdiriyyət onları bu Konvensiyanın tələblərini yerinə yetirməkdən azad edə bilər.

2. Müdiriyyət yeni konstruktiv xüsusiyyətlərə malik gəmini bu Konvensiyanın tətbiqi, göstərilən həmin xüsusiyyətlər sahəsində tədqiqat aparılmasında və beynəlxalq reyslərə çıxan gəmilərə tətbiq edilməsində ciddi çətinliklər yaradacaq istənilən müddəasına riayət etməkdən azad edə bilər. Lakin belə gəmi, müdiriyyətin fikrincə, yükün daşınması üçün müəyyən edilən təhlükəsizlik qaydalarının tələblərinə kifayət qədər cavab verməli, onun təhlükəsizliyini tam təmin etməli, həmçinin gəmiyə gələcək hökumət üzvləri üçün münasib olmalıdır.

3. Bu Maddənin 1 və 2-ci bəndlərinə əsasən ləğv etməyə icazə verən Müdiriyyət həmin ləğvetmə və onun səbəbləri haqqında Dövlətlərarası Dəniz Konsultativ Təşkilatına (aşağıda Təşkilat adlanacaq) məlumat verir, Təşkilat isə bunları Sazişəgələn digər hökumətlərə göndərir.

4. Bir qayda olaraq, xarici səfərlərə çıxmayan, lakin müstəsna hallarda tək-tək beynəlxalq reys etməsi tələb olunan gəmiləri, Müdiriyyət bu Konvensiyanın istənilən tələblərinin yerinə yetirilməsindən azad edə bilər, bu şərtlə ki, Müdiriyyətin fikrincə gəmi həmin reysi yerinə yetirmək üçün lazımi təhlükəsizlik tələblərinə cavab verə bilsin.

Maddə 7. Rəfedilməz hadisələr

1. Bu Konvensiyanın müddəalarının şamil edilmədiyi hər hansı bir reysə çıxan gəmi, pis hava şəraiti və ya başqa hər hansı rəfedilməz hadisə nəticəsində nəzərdə tutulmuş reysdən kənara çıxarsa, onda bu gəmidən Konvensiyanın müddəalarına əməl edilməsi tələb olunmur.

2. Bu Konvensiyanın müddəalarını tətbiq edərkən, Sazişəgələn hökumətlər gəminin pis hava şəraiti və ya hər hansı rəfedilməz hadisə nəticəsində yubanması, yaxud reysdən kənara çıxması hallarını lazımi qaydada nəzərə almalıdırlar.

Maddə 8

1. Müdiriyyət gəmidə bu Konvensiyanın tələb etdiyindən başqa digər avadanlıqdan, materialdan, vəsaitdən və cihazlardan istifadə olunmasına, yaxud başqa tədbirlər keçirilməsinə icazə verə bilər, əgər sınaqdan keçirmək və ya başqa yolla həmin avadanlığın, materialın, vəsaitin, yaxud keçirilən tədbirlərin Konvensiyada nəzərdə tutulanlardan daha səmərəli olduğuna əmindirsə.

2. Konvensiyada nəzərdə tutulduğundan fərqli avadanlıqdan, materialdan, vəsaitdən, cihazlardan istifadə edilməsinə və başqa tədbirlərin keçirilməsinə icazə verən Müdiriyyət bütün bunlar haqqında məlumatı və keçirilən sınaqlar haqqında hesabatla birlikdə Sazişəgələn hökumətlərə yollamaq üçün Təşkilata göndərir.

Maddə 9. Təcrübə məqsədləri üçün icazə

1. Bu Konvensiyanın tətbiq edildiyi gəmiyə dair təcrübə məqsədiylə xüsusi tədbirlər keçirilməsinə Müdiriyyətin icazə verməsinə Konvensiyada heç nə mane olmur.

2. Belə tədbirlərin keçirilməsinə icazə verən Müdiriyyət Sazişəgələn hökumətlərə göndərilməsi üçün onlar haqqında məlumatı çatdırır.

Maddə 10. Təmir, yenidən təchiz etmə və təkmilləşdirmə

1. Təmirə, yenidən təchizə, təkmilləşdirməyə məruz qalan və bunlarla əlaqədar içərisində avadanlıq quraşdırılan gəmilər bundan sonra ən azı, əvvəllər qarşılarına qoyulan tələblərə cavab verməlidirlər. Bununla belə, mövcud gəmiyə qoyulan tələblər, bir qayda olaraq, yeni gəmiyə qoyulan tələblərdən o qədər də çox fərqlənməməlidir.

2. Gəminin zəruri xarakterli təmiri, yenidən təchizi, təkmilləşdirilməsi və onda avadanlıqlar quraşdırılması yeni gəmilər üçün Müdiriyyətin səmərəli və məqsədəuyğun hesab etdiyi dərəcədə tələblərə cavab verməlidir.

Maddə 11. Zonalar və rayonlar

1. Bu Konvensiyanın şamil edildiyi gəmi, Əlavə 11-də göstərilən zona və rayonlarda həmin gəmiyə tətbiq olunan tələblərə cavab verməlidir.

2. İki zonanın yaxud rayonun sərhəddində yerləşən, həmin zona və rayonun hüdudunda gəminin çıxdığı və ya yan aldığı yer liman hesab edilir.

Maddə 12. Yük nişanının rolu

1. Bu maddənin 2 və 3-cü bəndlərindəki hallar istisna olmaqla, ilin fəslinə və gəminin yerləşdiyi zonaya yaxud rayona uyğunlaşdırılmış gəminin yük nişanı, gəmi dənizdə olarkən, üzərkən və limana girərkən, bütün bu müddət ərzində suyun içinə batırılmamalıdır.

2. Gəmi sıxlığı vahidə bərabər şirin suda olarkən, müvafiq yük nişanı, yük nişanı haqqında Beynəlxalq Şəhadətnamədə (1966-cı il) göstərilən əlavə düzəlişə uyğun şirin suya bata bilər. Suyun sıxlığı vahiddən fərqli olduğu təqdirdə düzəliş, 1,025-lə həqiqi sıxlıq arasındakı fərqə münasib olmalıdır.

3. Gəmi çayda və daxili sularda yerləşən limandan çıxarkən, həmin limanla dəniz arasında gəminin sərf etdiyi yanacağın və bütün başqa materialların həcminə müvafiq yüklənməsi mümkün hesab edilir.

Maddə 13. Müayinə etmə, yoxlama və yük nişanları vurulması

1. Bu Konvensiyanın müddəalarının həyata keçirilməsində ləğv etmə, müayinə, yoxlama, yük nişanları vurulması Müdiriyyətin vəzifəli şəxsləri tərəfindən yerinə yetirilir. Lakin Müdiriyyət müayinə, yoxlama və yük nişanı vurulmasını həmin məqsədlər üçün təyin olunmuş və lazımi səlahiyyətlərə malik müfəttişlərə, yaxud təşkilatlara tapşıra bilər. Bütün hallarda müvafiq Müdiriyyət müayinənin, yoxlamanın və yük nişanları vurulmasının tam və dəqiq keçirilməsinə təminat verir.

Maddə 14. İlkin və vaxtaşırı müayinə və yoxlamalar

1. Gəmi aşağıdakı müayinə və yoxlamalardan keçməlidir:

a) istismara verilmə qabağı gəminin müayinəsinə, bu Konvensiyada gəmilər üçün nəzərdə tutulan hüdudlar daxilində onun konstruksiya və quruluşunun tam yoxlanması daxildir. Belə müayinə gəminin düzümünün, materialının və dəstinin bu Konvensiyanın tələblərinə tam cavab verdiyinə əmin olmaq üçün keçirilir;

v) müdiriyyət tərəfindən təmin olunmuş beş ildən gec olmamaq şərti ilə müəyyən vaxt müddətindən sonra keçirilən vaxtaşırı müayinə, gəminin düzümünün, avadanlığının, quruluşunun, materialının və dəstinin bu Konvensiyanın tələblərinə tam cavab verdiyinə əmin olmaq üçün həyata keçirilir;

s) şəhadətnamə verildiyi gündən sonra hər illik müddətin əvvəlində və ya sonunda üç ay ərzindəki vaxtaşırı yoxlama, gəmi korpusunda və üst tikililərində yük nişanının vurulacağı yerin təyin edilməsinə təsir göstərə biləcək dəyişikliklərin aparılmadığına, o cümlədən;

1. dəlik-deşiklərin örtülməsi üçün;

II. leyerlər üçün;

III. fırtına portikləri və

IV. komandanın yerləşdiyi otaqlara girişin təmin olunması üçün vəsaitin və qurğuların lazımi vəziyyətdə saxlandığına əmin olmaq üçün həyata keçirilir.

2. Bu maddənin 1 (s) bəndində göstərilən dövri yoxlamalar haqqında yük nişanına aid Beynəlxalq şəhadətnamədə (1966-cı li), yaxud bu Konvensiyanın Maddə 6-nın 2-ci bəndinə müvafiq verilən yük nişanının geri alınması haqqında Beynəlxalq şəhadətnamədə qeydiyyat aparılır.

Maddə 15. Müayinədən sonra şəraitin saxlanması

Müdiriyyətin icazəsi olmadan Maddə 14-ə əsasən keçirilən hər hansı bir müayinədən sonra gəmi konstruksiyasında, avadanlığında, quruluşunda, materiallarında və korpus dəstində heç bir dəyişiklik aparılmasına yol verilmir.

Maddə 16. Şəhadətnamə verilməsi

1. Yük nişanı haqqında Beynəlxalq şəhadətnamə (1966-cı il) bu Konvensiyaya müvafiq yoxlamadan keçmiş və yük nişanı vurulmuş hər bir gəmiyə verilir.

2. Yük nişanının geri alınması haqqında Beynəlxalq şəhadətnamə Maddə 6-nın 2-ci və 4-cü bəndləri əsasında və onlara müvafiq olaraq verilir.

3. Belə şəhadətnamələr Müdiriyyət və ya onların lazımi dərəcədə vəkil etdikləri şəxslər, yaxud təşkilatlar tərəfindən verilir.

4. Bu Konvensiyanın digər müddəalarından asılı olmayaraq, Konvensiyanın gəminin bayrağı altında üzdüyü Dövlətdə qüvvəyə mindiyi gün fəaliyyətdə olan yük nişanı haqqında hər hansı şəhadətnamə iki il müddətində və ya öz fəaliyyət müddətinin sonuna qədər, hansının əvvəl baş verəcəyindən asılı olaraq, qüvvədə qalır. Bundan sonra yük nişanı haqqında Beynəlxalq şəhadətnamə (1966-cı il) tələb olunur.

Maddə 17. Başqa hökumət tərəfindən şəhadətnamə verilməsi

1. Sazişəgələn hökumət digər Sazişəgələn hökumətin xahişi ilə gəmini yoxlaya bilər və gəminin bu Konvensiyanın müddəalarına cavab verdiyinə əmin olduqdan sonra ona Konvensiyaya müvafiq yük nişanı haqqında Beynəlxalq şəhadətnamə (1966) verə bilər, yaxud şəhadətnamənin təqdimini kiməsə həvalə edə bilər.

2. Şəhadətnamənin surəti suüstü bortun hesablanmasını əsaslandırmaq üçün aparılan yoxlama haqqında məruzənin surəti və hesablamanın özünün surəti bunları yerinə yetirməyi xahiş edən hökumətə mümkün qədər qısa müddətdə təqdim olunur.

3. Bu cür təqdim verilən şəhadətnamədə qeyd olunmalıdır ki, həmin şəhadətnamə gəminin bayrağı altında üzdüyü, yaxud üzəcəyi hökumətin xahişi ilə verilir. Bu, Maddə 16-ya müvafiq verilən şəhadətnamə ilə bir tutulur və onunla eyni qüvvəyə malikdir.

4. Yük nişanı haqqında Beynəlxalq şəhadətnamə (1966-cı il) hökuməti Sazişəgələn hökumət olmayan dövlətin bayrağı altında üzən gəmiyə verilməyəcəkdir.

Maddə 18. Şəhadətnamənin forması

1. Şəhadətnamə rəsmi dildə və ya onu verən ölkələrin dillərində tərtib edilir. Əgər şəhadətnamə ingilis, yaxud fransız dillərindən birində tərtib edilməyibsə, onun mətninə həmin dillərdən birinə edilmiş tərcümə də əlavə olunmalıdır.

2. Şəhadətnamənin forması Əlavə III-də göstərilən nümunəyə uyğun gəlməlidir. Verilən şəhadətnamələr və onların təsdiq olunmuş surətləri eyni ilə şəhadətnamə nümunəsinin çap mətni tərtibatına uyğun olmalıdır.

Maddə 19. Şəhadətnamənin fəaliyyət müddəti

1. Yük nişanı haqqında Beynəlxalq şəhadətnamə (1966-cı il) Müdiriyyət tərəfindən müəyyən edilən müddətə verilir, həmin müddət onun verildiyi gündən hesablanmaqla beş ildən çox olmamalıdır.

2. Əgər Maddə 14-ün 1 (v) bəndində göstərilən vaxtaşırı yoxlamadan sonra, əvvəlki şəhadətnamənin fəaliyyət müddəti qurtarmadan yeni şəhadətnamə verilə bilməzsə, onda yoxlamanı aparan şəxs, yaxud təşkilat həmin şəhadətnamənin fəaliyyətini beş aydan çox olmayan müddətə uzada bilər. Belə uzadılma haqqında şəhadətnamədə qeyd o halda aparılır ki, gəmi konstruksiyasında, avadanlığında, düzümündə, material və dəstində gəminin suüstü bortuna toxunulmayan dəyişikliklər edilməmiş olsun.

3. Yük nişanı haqqında Beynəlxalq şəhadətnamə (1966-cı il) aşağıdakı hallarda Müdiriyyət tərəfindən ləğv edilir:

a) gəmi korpusunda, yaxud üst tikililərində suüstü bortun böyüdülməsini tələb edən əsaslı dəyişikliklər aparılıbsa;

v) Maddə 14-ün 1 (s) bəndində göstərilən qurğu və vəsaitlər lazımi vəziyyətdə saxlanmırsa;

s) gəminin Maddə 14-ün 1 (s) bəndinə müvafiq yoxlamadan keçdiyi haqqında konstruksiyasının davamlılığı onun təhlükəsizliyini təmin edə bilməyəcək dərəcəyə endirilmişsə.

4.

a) Maddə 6-nın 2-ci bəndinə müvafiq Konvensiyanın tələblərini yerinə yetirməkdən azad edilən gəmiyə Müdiriyyət tərəfindən verilən yük nişanının ləğvi haqqında Beynəlxalq şəhadətnamənin fəaliyyət müddəti, onun təqdim olunduğu gün də hesablanmaqla beş ildən artıq olmamalıdır. Belə şəhadətnamə maddəyə müvafiq yük nişanı haqqında (1966-cı il) şəhadətnaməyə tətbiq olunan qaydada bərpa olunur, uzadılır və ləğ

v) Maddə 6-nın 2-ci bəndinə müvafiq Konvensiyanın tələblərini yerinə yetirməkdən azad olunan gəmiyə verilən yük nişanının ləğvi haqqında Beynəlxalq şəhadətnamənin fəaliyyət müddəti tək-tək reyslərin davamı müddəti üçün verilən vaxtla məhdudlaşır.

5. Müdiriyyət tərəfindən gəmiyə verilən şəhadətnamə, gəmi başqa dövlətin bayrağı altına verildikdə qüvvəsini itirir.

Maddə 20. Şəhadətnamənin tanınması

Sazişəgələn Dövlət adından bu Konvensiyaya müvafiq verilən şəhadətnamələr Sazişəgələn hökumətlərin digərləri tərəfindən tanınır və onların özlərinin verdikləri şəhadətnamələr kimi, həmin Konvensiyada nəzərdə tutulan bütün məqsədlər üçün müəyyən qüvvəyə malikdir.

Maddə 21. Nəzarət

1. Maddə 16 və Maddə 17-yə əsasən verilmiş şəhadətnaməyə malik gəmilər Sazişəgələn hökumətlərin digərlərinin limanlarında hömin dövlətlərin lazımi səlahiyyət verdikləri vəzifəli şəxslər tərəfindən yoxlanılır. Belə yoxlama gəminin Konvensiyaya müvafiq həqiqi şəhadətnaməyə malik olduğu faktının müəyyən edilməsində vacib və məqsədəuyğun olduğundan Sazişəgələn hökumətlər belə yoxlamanın keçirilməsinə təminat verirlər. Əgər gəmidə yük nişanı haqda həqiqi Beynəlxalq şəhadətnamə (1966-cı il) varsa, yoxlama aşağıdakıları müəyyən etməklə kifayətlənir:

a) gəmi şəhadətnamədə icazə verildiyindən artıq yüklənməmişdir;

v) yük nişanı şəhadətnaməyə uyğun yerləşdirilmişdir;

s) gəmi Maddə 10-un 3 (a) və (v) bəndlərində göstərilən şərtlər üzrə elə dəyişikliyə məruz qalmışdır ki, bunun nəticəsində gəmi insan həyatı üçün təhlükə yaratmamaqdan ötrü dənizə çıxmaq iqtidarında deyil.

Əgər gəmidə yük nişanının ləğvi haqqında həqiqi Beynəlxalq şəhadətnamə varsa, onda yoxlama həmin Şəhadətnamədə göstərilən bütün şərtlərə əməl olunub-olunmamasını müəyyən etməklə kifayətlənir.

2. Əgər belə yoxlama bu maddənin 1 (s) bəndinə uyğun olaraq həyata keçirilirsə, onda o, sərnişinlər və komanda üçün təhlükəsizlik təmin olunmayınca gəminin dənizə çıxmayacağına əmin olmaq üçün lazım olan səviyyədə iş aparılmalıdır.

3. Əgər bu maddədə nəzərdə tutulan yoxlamanın nəticəsində, hər hansı bir müdaxilə haqqında məsələ qaldırılarsa, onda belə yoxlamanı aparan vəzifəli şəxs dərhal yazılı şəkildə gəminin bayrağı altında üzdüyü Dövlətin Konsuluna və ya Diplomatik nümayəndəsinə, həmin qərar və bu müdaxilənin vacib olduğunu göstərən səbəblər haqqında məlumat verir.

Maddə 22. İmtiyazlar

Bu Konvensiyaya əsasən verilən həqiqi şəhadətnaməsi olmayan gəmilər Konvensiyanın verdiyi imtiyazların iddiasında ola bilməzlər.

Maddə 23. Qəzalar

1. Əgər hesab edirsə ki, təhqiqat nəticəsində Kovensiyaya hansısa dəyişikliklərin edilməsi faydalı olacaq, onda Müdiriyyətlərin hər biri məsuliyyətini daşıdığı və bu Konvensiyanın fəaliyyətinə daxil olmuş gəmilərin qəzaları haqqında təhqiqat aparmağı öz öhdəsinə götürür.

2. Sazişəgələn hökumətlərin hər biri belə təhqiqatların nəticələri haqqında Təşkilata lazımi məlumat təqdim etməyi öz öhdəsinə götürür. Təşkilatın belə informasiyaların rəqəmlərinə əsaslanan məruzələri, yaxud tövsiyyələrində müvafiq gəmilərin adları və milli mənsubiyyətləri göstərilməməli, yaxud hansısa bir gəminin və ya şəxsin üzərinə hər hansı bir şəkildə məsuliyyət qoyulmamalı, həmçinin belə məsuliyyət ehtimalı olmamalıdır.

Maddə 24. Əvvəlki müqavilələr və konvensiyalar

1. Bu Konvensiyanın iştirakçıları olan hökumətlər arasında yük nişanına dair qüvvədə olan bütün müqavilələr, konvensiya və sazişlər fəaliyyət müddəti ərzində aşağıdakılara münasibətdə tam qüvvələrini saxlayırlar:

a) bu Konvensiyanın tətbiq edilmədiyi gəmilərə,

b) bu Konvensiyanın tətbiq edildiyi, lakin onda xüsusi məsələləri nəzərdə tutulmayan gəmilərə.

2. Lakin belə Müqavilə, konvensiya, yaxud sazişlər bu Konvensiyanın müddəaları ilə ziddiyyət təşkil etdiyi təqdirdə üstünlük bu Konvensiyanın müddəalarına verilir.

Maddə 25. Razılaşma yolu ilə qoyulan xüsusi qaydalar

Əgər bu Konvensiyaya əsasən Sazişəgələn hökumətlərin hamısı və ya bir neçəsi arasında razılaşma yolu ilə xüsusi qaydalar müəyyən edilirsə, onda bu qaydaların bütün Sazişəgələn hökumətlərə çatdırılması üçün, onlar haqqında Təşkilata xəbər verilir.

Maddə 26. İnformasiya verilməsi

1. Sazişəgələn hökumətlər saxlanmaq üçün Təşkilata aşağıdakıları göndərməyi və verməyi öhdələrinə götürürlər:

a) Sazişəgələn hökumətlərə göndərilmək üçün bu Konvensiyanın müddəalarına əsasən onlar tərəfindən verilmiş şəhadətnamələrin lazımi miqdarda nümunələrini;

v) bu Konvensiyanın tətbiqinin müxtəlif məsələləri üzrə onlar tərəfindən verilmiş qanunların, dekretlərin, əmrlərin, qaydaların və digər sənədlərin mətnlərini;

s) Sazişəgələn hökumətlərə göndərmək üçün onların adından yük nişanı məsələləri ilə məşğul olmağa səlahiyyət verilmiş qeyri-hökumət təşkilatlarının siyahısı.

2. Hər bir Sazişəgələn hökumət Sazişəgələn hökumətlərin hər hansı digərinin xahişi ilə ona öz gəmilərinin davamlılıq normalarını təqdim etməyə razılıq verir.

Maddə 27. İmzalama, qəbul etmə və qoşulma

1. Bu Konvensiya 1966-cı ilin beş aprelindən üç ay müddətində imzalanmaq üçün, sonra isə ona qoşulmaq üçün açıq qalır. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının, onun hər hansı bir xüsusiləşdirilmiş idarəsinin, Beynəlxalq atom enerjisi agentliyinin üzvü olan hökumət, yaxud Beynəlxalq Məhkəmə Statusu iştirakçısı olan dövlətlərin hökumətləri aşağıdakı yollarla Konvensiya iştirakçısı ola bilərlər:

a) qeyd-şərtsiz qəbul sənədini imzalamaq yolu ilə,

v) sonradan qəbul etmək şərti ilə imzalamaq yolu ilə,

s) qoşulmaqla.

2. Qəbul və ya qoşulma, bu qəbul edilmə yaxud qoşulma haqqında sənədlərin Təşkilata depozitə qoyulması ilə həyata keçirilir. Təşkilat, qəbul yaxud qoşulmaya aid hər bir yeni sənəd haqqında və onun depozitə verilməsi tarixi haqqında Konvensiyanı imzalamış, yaxud ona qoşulmuş hökumətlərə məlumat verir.

Maddə 28. Qüvvəyə minmə

1. Bu Konvensiya, onbeşdən az olmayan dövlətin hökumətlərinin, o cümlədən hər birinin ümumi tutumu bir milyon registr tonundan az olmayan ticarət donanmasına malik yeddi dövlətin, o cümlədən sayı onbeşdən az olmayan dövlətin hökumətləri Maddə 27-yə uyğun qeyd-şərtsiz qəbul sənədini imzaladığı, yaxud qəbul və ya qoşulma sənədini depozitə verdiyi gündən bir il sonra qüvvəyə minir. Təşkilat bu Konvensiyanı imzalamış, yaxud ona qoşulmuş hökumətlərə Konvensiyanın qüvvəyə mindiyi tarix haqqında məlumat verir.

2. Bir il müddətində bu Konvensiyanı qəbul etməsi və ya ona qoşulması haqqında sənədləri Təşkilata saxlamağa vermiş bu Maddənin 1-ci bəndində göstərilən hökumətlər üçün qəbul və ya qoşulma, Konvensiya özü qüvvəyə mindiyi gündən, yaxud müvafiq sənədlər depozitə verildikdən, hansının gec-tez baş verəcəyindən asılı olaraq, üç ay sonra qüvvəyə minir.

3. Bu Konvensiya qüvvəyə mindikdən sonra qəbul və ya qoşulma sənədlərini Təşkilata depozitə verən hökumətlər üçün Konvensiya həmin sənədlər depozitə verildikdən üç ay sonra qüvvəyə minir.

4. Bu Konvensiyaya edilmiş düzəlişlərin qüvvəyə minməsi üçün bütün lazımi tədbirlər yerinə yetirildikdən, yaxud Maddə 29-un 2 (v) bəndinə əsasən yekdilliklə əlavə düzəlişlər edildikdən sonra Təşkilatda depozitə qoyulmuş qəbul və ya qoşulma haqqındakı hər hansı bir sənədin həmin düzəlişlə Konvensiyaya aid olduğu hesab olunacaqdır.

Maddə 29. Düzəlişlər

1. Sazişəgələn hökumətlərdən hər hansı birinin xahişi ilə Konvensiyaya, bu Maddədə göstərilən üsulların hər hansısına düzəlişlər edilə bilər.

2. Yekdilliklə qəbul edilən düzəlişlər:

a) Sazişəgələn hökumətin xahişi ilə onun Konvensiyaya təklif etdiyi düzəliş Təşkilat tərəfindən baxılıb birsəslə qəbul olunması üçün bütün Sazişəgələn hökumətlərə göndərilir;

v) əgər qüvvəyə minmə müddətinin qısaldılması haqqında başqa razılaşma yoxdursa, onda belə əlavə düzəliş bütün Sazişəgələn hökumətlər onu qəbul edəndən bir il sonra qüvvəyə minir. Əgər Sazişəgələn hökumət tərəfindən əvvəlcədən göndərilən əlavə düzəlişi üç il müddətində qəbul edib etmədiyini Təşkilata bildirməzsə, onda əlavə düzəliş onun tərəfindən qəbul olunmuş hesab edilir;

s) əgər təşkilat tərəfindən əvvəlcədən Sazişəgələn hökumətlərə göndərildikdən sonra üç il ərzində əlavə düzəliş, bu bəndin (v) yarımbəndinə əsasən yekdilliklə qəbul edilməzsə, onda təklif edilən əlavə düzəliş qəbul olunmamış hesab edilir.

3. Təşkilatda baxıldıqdan sonra edilən düzəliş;

a) Sazişəgələn hökumətin xahişi ilə onun bu Konvensiyaya təklif etdiyi əlavə düzəliş, Təşkilat tərəfindən baxılır. Belə düzəliş əgər Dənizdə Təhlükəsizlik Komitəsində iştirak edən, səs verən üzvlərin üçdə iki hissəsinin səs çoxluğu ilə qəbul edilərsə, onda o, Təşkilat Assambleyasında müzakirəsinə azı altı ay qalmış bütün Təşkilat üzvlərinə və Sazişəgələn hökumətlərə göndərilir;

v) əgər Assambleya iştirakçılarının və səsverənlərin üçdə iki hissəsi çoxluğu ilə belə bir düzəliş təqdir edilərsə, onda o, Təşkilat tərəfindən qəbul olunmaq üçün Sazişəgələn hökumətlərin hamısına göndərilir;

c) Belə düzəliş Sazişəgələn hökumətlərin iki hissəsi tərəfindən qəbul edildiyi gündən bir il sonra qüvvəyə minir. Düzəliş, o qüvvəyə minməzdən qabaq onu qəbul etmədikləri haqqında məlumat vermiş Dövlətlərdən başqa, qalan Sazişəgələn hökumətlərin hamısı üçün qüvvəyə minir;

d) əlavə düzəliş təqdir olunarkən, Dənizdə Təhlükəsizlik Komitəsində təmsil olunan hökumətlərin üçdə iki hissəsi də daxil olmaqla, Assambleyada iştirak edən və səsverənlərin üçdə iki hissəsi çoxluğu ilə qərar qəbul edilə bilər; həmin düzəliş o qədər mühüm xarakter daşıyır ki, Sazişəgələn hökumətlərdən hər hansı biri (s) bəndinə müvafiq məlumat verərək, bu düzəliş qüvvəyə minəndən sonra bir il müddətində onu qəbul etmədiyini göstərərsə, onda həmin hökumətin bu müddətin sonunadək Konvensiya iştirakçısı kimi fəaliyyəti dayandırılır. Belə qərar bu Konvensiyanın iştirakçıları Sazişəgələn hökumətlərin üçdə iki hissəsi tərəfindən qəbul edildikdən sonra qüvvəyə minir;

e) Konvensiyaya əlavə düzəliş etmək üçün bu bənddəki üsulu əsas götürən Sazişəgələn hökumətləri həmin bənddə heç nə istədikləri vaxt həmin Maddənin 2 və 4-cü bəndlərindəki başqa üsullardan istifadə etmək hüququndan məhrum etmir.

4. Konfrans çağırmaq yolu ilə düzəliş etmə:

a) Sazişəgələn hökumətlərin üçdə birindən az olmayan hissəsinin də dəstəklədiyi Sazişəgələn hökumətlərdən hər hansı birinin xahişi ilə Təşkilat bu Konvensiyaya düzəlişi müzakirə etmək üçün dövlətlərin konfransını çağırır;

v) belə Konfransda iştirak edən və səs verən Sazişəgələn hökumətlərin üçdə iki səs çoxluğu ilə təsdiq olunan hər bir əlavə düzəliş qəbul olunmaq üçün Təşkilat tərəfindən bütün Sazişəgələn hökumətlərə göndərilir;

s) belə düzəliş Sazişəgələn hökumətlərin üçdə iki hissəsinin qəbul etdiyi gündən bir il sonra qüvvəyə minir. Düzəliş, qüvvəyə minməzdən qabaq onu qəbul etmədikləri haqda məlumat vermiş dövlətlərdən başqa, qalan bütün Sazişəgələn hökumətlər üçün qüvvəyə minir;

d) düzəlişi təsdiq etmək üçün (a) yarımbəndinə müvafiq çağırılmış Konfransda iştirakçıların və səs verənlərin üçdə iki səs çoxluğu ilə qərar qəbul edilə bilər; həmin düzəliş o qədər mühüm xarakter daşıyır ki, hər hansı Sazişəgələn hökumət (s) bəndinə müvafiq məlumat verərək, bu düzəliş qüvvəyə minəndən sonra bir il müddətində onu qəbul etmədiyini göstərərsə, onda həmin dövlətin bu müddətin sonunadək Konvensiya iştirakçısı kimi fəaliyyəti dayandırılır.

5. Gəmi konstruksiyasına aid bu Maddəyə əsasən həmin Konvensiyaya edilmiş düzəliş yalnız kilinin əsası həmin düzəliş qüvvəyə mindiyi tarixdən sonra qoyulan, yaxud qoyulma mərhələsində olan gəmilərə şamil oluna bilər.

6. Təşkilat bu Maddəyə əsasən, aparılan bütün əlavə düzəlişlər və həmçinin onların qüvvəyə mindiyi tarix haqqında Sazişəgələn hökumətlərin hamısına xəbər verir.

7. Bu Maddəyə əsasən edilən düzəlişlər yaxud bəyanatlar yazılı şəkildə Təşkilata göndərilir, Təşkilat da həmin sənədlərin alınması haqqında məlumatı Sazişəgələn hökumətlərin hamısına göndərir.

Maddə 30. Ləğv etmə

1. Bu Konvensiya hər hansı bir Sazişəgələn hökumət tərəfindən həmin Dövlət üçün Konvensiyanın qüvvəyə mindiyi gündən beş il sonra istənilən vaxt ləğv edilə bilər.

2. Ləğv etmə, müvafiq sənədlərin Təşkilata göndərilməsi yolu ilə həyata keçirilir, Təşkilat da ləğv etmə haqqında sənədlərin alındığı tarixi göstərməklə, bu haqda bütün Sazişəgələn hökumətlərə məlumat verir.

3. Ləğv etmə Təşkilatın bu haqda məlumat aldığı gündən bir il, yaxud bildirişdə göstərilə bilən daha çox müddət keçəndən sonra qüvvəyə minir.

Maddə 31. Fəaliyyəti dayandırma

1. Silahlı müdaxilə yaxud hökuməti Sazişəgələn hökumətlərdən olan həyati mənafeyinə toxunan başqa fövqəladə vəziyyətlər zamanı sonuncu bu Konvensiyanın və ya onun bir hissəsinin fəaliyyətini dayandıra bilər. Belə hərəkət etmiş hökumət bu haqda dərhal Təşkilata xəbər verməlidir.

2. Belə dayandırma Sazişəgələn hökumətlərin digərlərinin Konvensiyanın fəaliyyətini dayandırmış hökumətin gəmiləri onların limanlarında olarkən, onları yoxlamaq hüququndan məhrum etmir.

3. Konvensiyanın fəaliyyətini dayandırmış dövlət istənilən vaxt onun bərpa edə bilər və o, bu haqda dərhal Təşkilata məlumat verməlidir.

4. Bu Maddəyə əsasən Konvensiya fəaliyyətinin dayandırılması və bərpasına dair hər hansı bir məlumatı Təşkilat Sazişəgələn hökumətlərin hamısına çatdırır.

Maddə 32. Ərazilər

1. a) Birləşmiş Millətlər Təşkilatı hər hansı bir ərazinin idarə edicisi kimi hərəkət edərək və yaxud hər hansı bir ərazinin xarici münasibətlərinə cavabdeh olan Sazişəgələn hökumət Konvensiyanın həmin əraziyə şamil olunması barəsində ən qısa vaxtda belə ərazilərin nümayəndələri ilə məsləhətləşmə keçirir və istənilən vaxt bu Konvensiyanın belə əraziyə şamil olunması haqqında Təşkilata yazılı bildiriş göndərmək yolu ilə bəyanat verə bilər;

v) bu Konvensiya bildirişin alındığı gündən yaxud orada göstərilən hər hansı başqa tarixdən onda adı çəkilən əraziyə şamil edilir.

2. a) Birləşmiş Millətlər Təşkilatı yaxud bu Maddənin 1 (a) bəndinə uyğun bəyanat verən Sazişəgələn hökumət Konvensiyanın əraziyə şamil edilməyə başladığı gündən beş il sonra Təşkilata yazılı bildiriş göndərmək yolu ilə xəbərdarlıq edə bilər ki, həmin Konvensiyanın bildirişdə göstərilən əraziyə aid edilməsi dayandırılır.

v) Təşkilat belə bildiriş aldığı gündən bir il sonra və ya bildirişdə göstərilə biləcək daha çox müddətdən sonra orada göstərilən əraziyə Konvensiyanın tətbiqi dayandırılır.

3. Təşkilat bu Maddənin 1 bəndinə əsasən Konvensiyanın hansı ərazidə tətbiq edilməsi və bu Maddənin 2-ci bəndinə əsasən hansı ərazidə tətbiqinin dayandırılacağı haqqında tarixlər göstərməklə Konvensiyanın tətbiq olunacağı, yaxud tətbiqinin saxlanılacağı haqqında Sazişəgələn hökumətlərin hamısına məlumat verir.

Maddə 33. Qeydiyyatdan keçmə

1. Bu Konvensiya saxlanılmaq üçün Təşkilata verilir və Təşkilatın baş Katibi Konvensiyanın tətbiq edilmiş surətlərini onu imzalamış bütün hökumətlərə, o cümlədən Konvensiyaya qoşulmuş bütün hökumətlərə göndərir.

2. Həmin Konvensiya qüvvəyə minən vaxtdan o, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Nizamnaməsinin 102-ci maddəsinə uyğun olaraq Təşkilat tərəfindən qeydiyyatdan keçiriləcəkdir.

Maddə 34. Dillər

Bu Konvensiya, hər ikisi eyni qüvvəyə malik olmaqla ingilis və fransız dillərində vahid nüsxədə tərtib olunmuşdur. Rus və ispan dillərinə edilmiş rəsmi tərcümələr hazırlanacaq və imzalanmış orijinalla birgə depozitə veriləcəkdir.

Müvafiq hökumətlər tərəfindən səlahiyyətlərə malik aşağıda imza edənlər həmin Konvensiyanı təsdiq etdilər.

Min doqquz yüz altmış altıncı il, aprelin beşində Londonda icra edildi.

(Səlahiyyətli şəxslərin imzaları)

5 aprel 1966-cı ildə London şəhərində imzalanmış, 21 iyul 1968-ci ildən qüvvəyə minmişdir.

Azərbaycan Respublikası bu Beynəlxalq Konvensiyaya Azərbaycan Respublikasının 22 aprel 1997-ci il tarixli, 272-IQ nömrəli Qanunu ilə qoşulmuşdur («VneshExpertService»).

© VneshExpertService