�Azərbaycan Respublikası Hökuməti və Çin Xalq Respublikası Hökuməti arasında gömrük işi sahəsində qarşılıqlı yardım haqqında� Sazişin təsdiq edilməsi barədə Azərbaycan Respublikasının Qanunu

Azərbaycan Respublikasının
Ədliyyə Nazirliyi
tərəfindən
9 yanvar 2001-ci il tarixində
qeydiyyata alınmışdır
Qeydiyyat ¹ 2538

Azərbaycan Respublikası
Dövlət Gömrük Komitəsi sədrinin
5 yanvar 2001-ci il tarixli
001 saylı əmri ilə
təsdiq edilmişdir

Xarici dövlətlərin avtonəqliyyat vasitələrinin Azərbaycan Respublikası ərazisinə daxil olması və bu ərazidən sərnişin və yük daşınması üçün istifadə etməsinə görə yol vergilərinin hesablanıb tutulması haqqında
Tə’limat

1. Ümumi müddəalar
1.1. Azərbaycan Respublikasının ərazisinə daxil olan və həmin ərazidən sərnişin və yük daşınması üçün istifadə edən xarici dövlətlərin avtonəqliyyat vasitələrinin sahiblərindən Azərbaycan Respublikasının avtomobil yollarından istifadəyə görə yol vergisinin Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin XV fəslinə uyğun olaraq hesablanması və tutulması bu Tə’limatla tənzimlənir.
1.2. Xarici dövlətlərin Azərbaycan Respublikasının ərazisinə daxil olan avtonəqliyyat vasitələri vergitutma obyektidir və bu nəqliyyat vasitələrinin sahibləri olan qeyri-rezident müəssisələr və qeyri-rezident fiziki şəxslər (və ya onların adından həmin nəqliyyat vasitələrini idarə edən hər hansı digər şəxslər) yol vergisinin ödəyiciləridir.
1.3. Yol vergisi xarici dövlətlərin avtonəqliyyat vasitələri Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisinə daxil olan zaman Azərbaycan Respublikasının sərhəd gömrük orqanlarının Yol Vergiləri şö’bələri (bölmələri) tərəfindən hesablanıb tutulur və bir bank günü ərzində dövlət büdcəsinə köçürülür.

2. Yol vergisinin dərəcələr üzrə hesablanması
2.1. Xarici dövlətlərin Azərbaycan Respublikasının ərazisinə daxil olan avtonəqliyyat vasitələrindən yol vergiləri nəqliyyat vasitələrinin növündən, o cümlədən sərnişin avtomobilləri (avtobusları) üçün oturacaqların sayından, yük maşınları üçün yükgötürmə qabiliyyətindən, yüklə birlikdə ümumi çəkisindən, oxa düşən ağırlıqdan, Azərbaycan Respublikası ərazisində qət edilən məsafədən və yüklərin təhlükəlilik dərəcəsindən asılı olaraq aşağıdakı dərəcələrlə hesablanır:
2.1.1. Minik avtomobillərindən – 15 ABŞ dolları.
2.1.2. Avtobuslardan 1-ci gün üçün – oturacaq yerlərinin sayı:

1 – 12 olduqda – 30 ABŞ dolları,
13 – 30 olduqda – 60 ABŞ dolları,
31 və daha çox olduqda – 100 ABŞ dolları.

2.1.3. Yük avtomobilləri, qoşqulu və yarımqoşqulu avtonəqliyyat vasitələrindən (bundan sonra – yük avtomobilləri) 1-ci gün üçün – avtonəqliyyat vasitəsinin yükgötürmə qabiliyyəti:

1 – 10 ton olduqda – 100 ABŞ dolları,
11 – 24 ton olduqda – 120 ABŞ dolları,
24 tondan çox olduqda – 180 ABŞ dolları.

2.1.4. Yüklər ağır çəkili avtonəqliyyat vasitələri ilə daşınarkən tətbiq olunan yol vergisinin hesablanması Vergi Məcəlləsinin 211.2 və 211.3 maddələri nəzərə alınmaqla həyata keçirilir.
Ağır çəkili avtonəqliyyat vasitələrinə aşağıdakılar aid edilir:

yüklə birlikdə çəkisi 36 tondan yuxarı, bir oxuna düşən yük 10 tondan artıq olan avtonəqliyyat vasitələri;
oxarası məsafə 1.61 – 2,5 metr olduqda, bir oxuna düşən ağırlıq – 9 tondan;
1,31 – 1,6 metr olduqda, 8 tondan; 1 – 1,3 metr olduqda, 7 tondan və 1 metrədək olduqda 6 tondan çox olan çoxoxlu (2 və daha çox oxlu) avtonəqliyyat vasitələri.

2.1.5. Ağır çəkili avtonəqliyyat vasitələrinə bu Tə’limatın 2.1.3. yarımbəndi ilə 1-ci gün üçün tətbiq olunan verginin məbləği Azərbaycan Respublikasının ərazisində qət edilən yolun hər kilometrinə görə aşağıdakı qədər artırılır:
a) Nəqliyyat vasitələrinin yüklə birlikdə ümumi çəkisi:

37 tondan 41 tonadək olduqda – 0,15 ABŞ dolları;
41 tondan 51 tonadək olduqda – 0,30 ABŞ dolları;
51 tondan 61 tonadək olduqda – 0,45 ABŞ dolları;
61 tondan 71 tonadək olduqda – 0,60 ABŞ dolları;
71 tondan 81 tonadək olduqda – 0,75 ABŞ dolları;
81 tondan çox olduqda – 1,8 ABŞ dolları.

b) Oxa düşən maksimum mümkün ağırlıq oxarası məsafəyə uyğun normativ həddən:

20 faizədək artıq olduqda – 0,5 ABŞ dolları;
20 faizdən 50 faizədək artıq olduqda – 1 ABŞ dolları;
50 faizdən 70 faizədək artıq olduqda – 2 ABŞ dolları.

Misal 1.
Türkiyə Respublikasına məxsus olan "Mersedes" markalı, yükgötürmə qabiliyyəti 25 ton və yüklə birlikdə ümumi çəkisi 40 ton olan avtonəqliyyat vasitəsi «Sınıq körpü» gömrük keçid məntəqəsindən Azərbaycan Respublikası ərazisinə daxil olarkən mə’lum olur ki, ərazimizdə 1 gün qalmaqla, 500 km yol qət etməlidir. Bu halda verginin məbləği aşağıdakı qaydada hesablanır:

Nəqliyyat vasitəsinin yükgötürmə qabiliyyətinə görə:
1-ci gün üçün – 180 ABŞ dolları
Ağır çəkiyə görə: 500 km x 0,15$ = 75 ABŞ dolları

Beləliklə, verginin ümumi məbləği:
180 + 75 = 255 ABŞ dolları təşkil edir.

Misal 2.
Bolqarıstana məxsus olan "VOLVO" markalı, 5 oxlu, yükgötürmə qabiliyyəti 28 ton və yüklə birlikdə ümumi çəkisi 52 ton, uzunluğu 12 metr olan avtonəqliyyat vasitəsi «Sınıq körpü» gömrük-keçid məntəqəsindən daxil olaraq Azərbaycan Respublikası ərazisində 1 gün qalmaqla 300 km yol qət etməlidir. Bu halda verginin məbləği aşağıdakı kimi hesablanır:

Oxarası məsafə – 12 m : 5 = 2,4 m
Oxa düşən faktiki ağırlıq – 52 t : 5 = 10,4 t
Oxarası məsafəyə uyğun normativ hədd – 9 t
Normativ həddən artıq ağırlıq – 1,4 t və yaxud 15 %

Beləliklə:
1-ci gün üçün yükgötürmə qabiliyyətinə görə – 180 ABŞ dolları
ağır çəkiyə görə – 135 ABŞ dolları (300 km x 0,45)
oxa düşən ağırlıq normativ həddən 20%-dək (15%)
artıq olduğu üçün – 150 ABŞ dolları (300 km x 0,5)
Verginin ümumi məbləği: 180 + 135 + 150 = 465 ABŞ dolları təşkil edir.

2.1.6. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 25 avqust 1994-cü il tarixli 315 nömrəli qərarı ilə təhlükəlilik dərəcəsi müəyyən edilmiş təhlükəli yükləri daşıyan yük avtomobillərinə yükgötürmə qabiliyyətindən asılı olaraq 1-ci gün üçün tətbiq olunan verginin məbləği aşağıdakı qədər artırılır:

az təhlükəli yüklər üçün – 100 faiz;
təhlükəli yüklər üçün – 200 faiz;
xüsusi təhlükəli yüklər üçün isə – 400 faiz.

Misal 3.
Gürcüstan Respublikasına məxsus olan "KAMAZ" markalı, yükgötürmə qabiliyyəti 12 ton, yüklə birliklə ümumi çəkisi 20 ton, yükü boya (xüsusi təhlükəlilik kodu 1263) olan avtonəqliyyat vasitəsi «Sınıq körpü» gömrük keçid məntəqəsindən daxil olmaqla Azərbaycan Respublikası ərazisində 1 gün qalmalıdır. Bu halda verginin məbləği aşağıdakı kimi hesablanır:

1-ci gün üçün yükgötürmə qabiliyyətinə görə – 120 ABŞ dolları,
xüsusi təhlükəli yükün daşınmasına görə – 480 ABŞ dolları (120 x 4).

Verginin ümumi məbləği
120 + 480 = 600 ABŞ dolları təşkil edir.

Misal 4.
Macarıstan Respublikasına məxsus olan "Skaniya" markalı, yükgötürmə qabiliyyəti 25 ton, yüklə birlikdə ümumi çəkisi 20 ton, yükü akkumulyatorlar üçün elektrolitlər (az təhlükəlilik kodu 1735) olan avtonəqliyyat vasitəsi Azərbaycan Respublikası ərazisində 1 gün qalmalıdır. Bu halda verginin məbləği aşağıdakı kimi hesablanır:

1-ci gün üçün yükgötürmə qabiliyyətinə görə – 180 ABŞ dolları
az təhlükəli yükün daşınmasına görə – 180 ABŞ dolları (100%)

Verginin ümumi məbləği:
180 + 180 = 360 ABŞ dolları təşkil edir.

2.2. Avtobuslar üçün oturacaq yerlərinin sayına, yük avtomobilləri üçün isə yükgötürmə qabiliyyətinə və yükün təhlükəlilik dərəcəsinə əsasən 1-ci gün üçün hesablanmış verginin məbləği nəqliyyat vasitəsinin Azərbaycan Respublikası ərazisində qalma müddətindən asılı olaraq hər gün üçün aşağıdakı qədər artırılır:

2 gündən 7 günədək qaldıqda – 20 faiz;
7 gündən 30 günədək qaldıqda – 30 faiz;
30 gündən sonra isə – 40 faiz.

Misal 5.
Türkiyə Respublikasına məxsus olan «VOLVO» markalı, yükgötürmə qabiliyyəti 28 ton, yükü xlorid turşusu (xüsusi təhlükəlilik kodu 1050) olan avtonəqliyyat vasitəsi Azərbaycan Respublikası ərazisində 6 gün qalmalıdır. Bu halda verginin məbləği aşağıdakı kimi hesablanır:

Yükgötürmə qabiliyyəti 24 tondan çox olduğuna görə 1-ci gün üçün – 180 ABŞ dolları.
Xüsusi təhlükəli yükün daşınmasına görə – 720 ABŞ dolları (180 x 4)
Birinci gün üçün verginin məbləği – 900 (180 + 720) ABŞ dolları təşkil etməklə sonrakı 5 gün üçün verginin məbləği hər günə 20% (180 $) hesabı ilə, yə'ni 900 ABŞ dolları (5 gün x 180) artırılır.
Beləliklə, verginin ümumi məbləği:
180 + 720 + 900 = 1800 ABŞ dolları təşkil edir.

Misal 6.
Rusiyadan gələn KAMAZ markalı, yükgötürmə qabiliyyəti 12 ton olan avtonəqliyyat vasitəsi Azərbaycan Respublikası ərazisində 15 gün qalmalıdır. Bu halda verginin məbləği aşağıdakı qaydada hesablanır:

1-ci gün üçün – 120 ABŞ dolları
2 gündən 7 günədək – 6 gün x 24 $ (120 x 20%) = 144 ABŞ dolları
7 gündən 15 günədək – 8 gün x 36 $ (120 x 30%) = 288 ABŞ dolları

Verginin ümumi məbləği:
120 + 144 + 288 = 552 ABŞ dolları təşkil edir.

Misal 7.
Türkiyə Respublikasına məxsus «Mersedes» markalı, oturacağının sayı 46 yer olan sərnişin avtobusu «Sınıq körpü» gömrük keçid məntəqəsindən keçərkən mə’lum olur ki, Azərbaycan Respublikası ərazisində 10 gün qalmalıdır. Bu halda verginin məbləği aşağıdakı qaydada hesablanır:

Oturacaq yerinin sayı 30-dan yuxarı olduğuna görə
1-ci gün üçün – 100 ABŞ dolları
2 gündən 7 günədək – 6 gün x 20 $ (100 x 20%) = 120 ABŞ dolları
7 gündən 10 günədək – 3 gün x 30 $ (100 x 30%) = 90 ABŞ dolları
Verginin ümumi məbləği:
100 + 120 + 90 = 310 ABŞ dolları təşkil edir.

2.3. Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisinə daxil olmuş xarici dövlətlərin avtonəqliyyat vasitələri müəyyən edilmiş müddət ərzində həmin ərazini tərk etmədikdə əlavə qaldıqları günlər üçün verginin məbləği bu Tə’limatın 2.2 yarımbəndinə uyğun olaraq hesablanır və həmin avtonəqliyyat vasitələri Azərbaycan Respublikasından çıxan zaman alınır.

Misal 8.
Türkiyə Respublikasına məxsus olan "MERSEDES" markalı, yükgötürmə qabiliyyəti 25 ton olan avtonəqliyyat vasitəsi Azərbaycan Respublikasının ərazisinə daxil olarkən 1-ci gün üçün 180 ABŞ dolları məbləğində yol vergisi ödəmişdir. Avtonəqliyyat vasitəsinin çıxış zamanı mə’lum olur ki, əlavə 9 gün Azərbaycan Respublikası ərazisində qalmışdır. Bu halda verginin məbləği aşağıdakı qaydada hesablanır:

2 gündən 7 günədək – 6 gün x 36 $ (180 x 20%) = 216 ABŞ dolları
7 gündən 10 günədək – 3 gün x 54 $ (180 x 30%) = 162 ABŞ dolları

Avtonəqliyyat vasitəsinin çıxışı zamanı verginin məbləği
216 + 162 = 378 ABŞ dolları təşkil edir.

Misal 9.
Bolqarıstana məxsus olan "VOLVO" markalı, yükgötürmə qabiliyyəti 28 ton, yükü xlor (xüsusi təhlükəlilik kodu 1017) olan avtonəqliyyat vasitəsi Azərbaycan Respublikası ərazisinə daxil olarkən 7 gün üçün 1980 ABŞ dolları ödəmişdir. Avtonəqliyyat vasitəsinin çıxışı zamanı mə’lum olur ki, Azərbaycan Respublikası ərazisində 15 gün qalmış, xüsusi təhlükəli yükünü isə 10-cu gün boşaltmışdır. Belə hallarda xüsusi təhlükəli yüklə birgə qaldığı günlər üçün verginin məbləği 400% artırılır, qalan günlər isə adi qaydada hesablanır:

7 gündən 10 günədək – 3 gün x 270 $ (54 $ x 5) = 810 ABŞ dolları
10 gündən 15 günədək – 5 gün x 54 $ (180 x 30%) = 270 ABŞ dolları

Beləliklə, çıxış zamanı əlavə verginin məbləği
810 + 270 = 1080 ABŞ dolları təşkil edir.

Misal 10.
Almaniyaya məxsus olan «VOLVO» markalı, yükgötürmə qabiliyyəti 28 ton, yükü brom məhlulları (təhlükəlilik kodu 1744) olan avtonəqliyyat vasitəsi Azərbaycan Respublikası ərazisinə daxil olarkən 7 gün üçün 1188 ABŞ dolları ödəmişdir. Avtonəqliyyat vasitəsinin çıxışı zamanı mə’lum olur ki, Azərbaycan Respublikası ərazisində 20 gün qalmış, təhlükəli yükünü isə 11-ci gün boşaltmışdır. Belə hallarda təhlükəli yüklə birgə qaldığı günlər üçün verginin məbləği 200% artırılır, qalan günlər isə adi qaydada hesablanır.

7 gündən 10 günədək – 4 gün x 162 $ (54$ x 3) = 648 ABŞ dolları
10 gündən 15 günədək – 9 gün x 54 $ = 486 ABŞ dolları
Beləliklə, çıxış zamanı əlavə verginin məbləği 1134 ABŞ dolları təşkil edir.

Misal 11.
Rusiyaya məxsus olan "İkarus" markalı, oturacağının sayı 45 olan sərnişin avtobusu Azərbaycan Respublikası ərazisinə daxil olarkən 7 gün üçün 220 ABŞ dolları ödəmişdir. Avtobusun çıxışı zamanı mə’lum olur ki, Azərbaycan Respublikası ərazisində 16 gün qalmışdır. Belə hallarda verginin məbləği aşağıdakı qaydada hesablanır:

7 gündən 16 günədək – 9 gün x 30 $ (100 x 30%) = 270 ABŞ dolları
Çıxış zamanı əlavə verginin məbləği 270 ABŞ dolları təşkil edir.

3. Yol vergisinin tutulması və rəsmiləşdirilməsi
3.1. Yol vergisinin düzgün hesablanması, tutulması və vaxtında dövlət büdcəsinə köçürülməsi üçün xarici dövlətlərin avtonəqliyyat vasitələrinin sürücülərindən aşağıdakı sənədlər tələb olunur:
1. Avtonəqliyyat vasitəsinin texniki pasportu.
2. İnvoys.
3. Yol nəqliyyat sənədi.
4. Yükün mənşə sertifikatı.
5. Yükün keyfiyyət sertifikatı.
Sənədlər alındıqdan sonra avtonəqliyyat vasitəsinin Azərbaycan Respublikası ərazisində qalma müddəti həmin avtonəqliyyat vasitəsinin sahibi və ya onun adından sürücüsü tərəfindən müəyyən edilir. Avtonəqliyyat vasitəsi və yük barəsində bütün mə’lumatlar, yə’ni sürücünün adı və familiyası, nəqliyyat vasitəsinin mənsub olduğu ölkə, markası, dövlət nişan nömrəsi, yükgötürmə qabiliyyəti, yüklə birlikdə ümumi çəkisi, yükün adı, yükü göndərən ölkə, yükü qəbul edən ölkə, yükün təhlükəlilik dərəcəsi, ağır çəki ilə qət edəcəyi yol, Azərbaycan Respublikası ərazisində qalma müddəti kompüterə daxil edilir və verginin məbləği hesablanıb alınır. Verginin alınması barədə qəbz şö’bənin (bölmənin) nömrəli ştampı ilə təsdiq edilərək sürücüyə təqdim edilir.

4. Yol vergisindən azad olmalar
4.1. Xarici dövlətlərin avtonəqliyyat vasitələri Azərbaycan Respublikasının avtomobil yollarından istifadəyə görə aşağıdakı hallarda yol vergisindən azad edilirlər:
4.1.1. Beynəlxalq daşımalar haqqında bağlanmış hökumətlərarası sazişlərə əsasən ərazisindən istifadəyə görə qarşılıqlı olaraq Azərbaycan Repsublikasının avtonəqliyyat vasitələrindən yol vergisi alınmayan xarici ölkələrin avtonəqliyyat vasitələri;
4.1.2. Azərbaycan Respublikası ərazisinə humanitar yardım, texniki yardım, diplomatik yük gətirən və neft kontraktları ilə əlaqədar yük gətirən xarici dövlətlərin avtonəqliyyat vasitələri.

5. Yol vergisinin hesablanması ilə əlaqədar xarici dövlətlərin avtonəqliyyat vasitələri sahiblərinin şikayət və müraciətlərinə baxılması
5.1. Xarici dövlətlərin avtonəqliyyat vasitələri müəyyən olunmuş müddət ərzində Azərbaycan Respublikası ərazisini tərk edə bilmədikdə, müvafiq təsdiqedici sənədlər əsasında aşağıdakı hallarda əlavə yol vergisinin hesablanmaması barədə nəqliyyat vasitələri sahiblərinin müraciətlərinə baxıla bilər:

Avtonəqliyyat vasitəsinin hər hansı ehtiyat hissəsinin sıradan çıxması nəticəsində avtomobilin hərəkəti mümkün olmadıqda;
Yol hərəkəti qəzası nəticəsində avtonəqliyyat vasitəsi istifadə üçün yararsız vəziyyətə düşdükdə;
Avtonəqliyyat vasitəsini idarə edən şəxsin zədələnməsi, xəstələnməsi və ya həbs olunması nəticəsində avtonəqliyyat vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikasının yollarından istifadə edilmədikdə;
Təbii fəlakət və ya çətin hava şəraiti ilə əlaqədar müəyyən olunmuş müddət ərzində Azərbaycan Respublikası ərazisini tərk etmək mümkün olmadıqda.
Qaçaqmalçılıq, gömrük qaydalarının pozulması və başqa hüquqpozma hallarının araşdırılması ilə əlaqədar nəqliyyat vasitələri gömrük və digər hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən saxlanıldıqda.

5.2. Yuxarıda göstərilən hallar baş verdikdə, xarici dövlətlərin avtonəqliyyat vasitələrinin sahibləri tərəfindən 3 gün ərzində Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsinin Maliyyə-Tarif və Valyuta Nəzarəti Baş İdarəsinin Yol Vergiləri İdarəsinə yazılı müraciət edilməlidir.
5.3. Yol Vergiləri İdarəsi tərəfindən göstərilən fakt yerində araşdırıldıqdan və aidiyyatı orqanlardan təsdiqedici sənədlər alındıqdan sonra avtonəqliyyat vasitəsinə əlavə yol vergilərinin hesablanmaması barədə Yol Vergiləri İdarəsinin rəisi tərəfindən qərar qəbul edilir.

6. Son müddəalar
6.1. Sərhəd gömrük orqanlarının Yol Vergiləri şö’bələri (bölmələri) xarici dövlətlərin avtonəqliyyat vasitələrinin sürücülərini bu Tə’limatın mətni ilə rəsmi olaraq tanış etməli və Tə’limatın tələblərinə riayət olunması üçün məs’uliyyət daşıdıqlarını onlara bildirməlidirlər.
6.2. Bu Tə’limat 1 yanvar 2001-ci il tarixdən e’tibarən tətbiq olunur.

«Azərbaycan Respublikası Mərkəzi İcra Hakimiyyəti Orqanlarının Normativ Aktlarının Bülleteni»ndə dərc edilmişdir (2001-ci il, ¹ 1, səh. 50) («VneshExpertService»).

© VneshExpertService