�Azərbaycan Respublikası Hökuməti və Çin Xalq Respublikası Hökuməti arasında gömrük işi sahəsində qarşılıqlı yardım haqqında� Sazişin təsdiq edilməsi barədə Azərbaycan Respublikasının Qanunu

Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi
�BYD (Beynəlxalq Yük Daşımaları) kitabçası (BYD Konvensiyası 1975-ci il) tətbiq edilməklə yük daşımaları barədə gömrük konvensiyasının tətbiqi qaydaları haqqında� Əsasnamənin təsdiq edilməsi haqqında
Əmr � 24

25 may 1998-ci il
Azərbaycan Respublikasının Gömrük Məcəlləsinin 9-cu maddəsinə əsasən əmr edirəm:
1. �BYD (Beynəlxalq Yük Daşımaları) kitabçası (BYD Konvensiyası 1975-ci il) tətbiq edilməklə yük daşımaları barədə gömrük konvensiyasının tətbiqi qaydaları haqqında� Əsasnamə təsdiq edilsin (əlavə olunur).
2. Əsasnamə normativ hüquqi akt kimi qeydiyyata alınması üçün Ədliyyə Nazirliyinə təqdim olunsun.
3. Bu Əsasnamə qeydiyyata alındığı gündən qüvvəyə minsin.
4. İşlər İdarəsi (R.Həsənəliyev) Əsasnamə Ədliyyə Nazirliyində qeydə alındıqdan sonra Komitənin müvafiq strukturlarına, yerli gömrük orqanlarına göndərilməsini, eləcə də həmin orqanların bu Əsasnamənin 6 və 7 saylı əlavəsində göstərilən formada qeydiyyat kitabları ilə təchiz olunmasını təmin etsin.
5. BYD kitabçası tətbiq edilməklə Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisinə gətirilən, buradan aparılan və ya ərazidən tranzitlə keçən yüklər, eləcə də nəqliyyat vasitələri haqqında Azərbaycan Beynəlxalq Avtomobil Daşıyıcıları Assosiasiyasına (ABADA-ya) gündəlik məlumatların verilməsi Statistika və Təhlil İdarəsinə (A.Əliyev) tapşırılsın.
6. BYD kitabçası tətbiq edilməklə daşınan malların gömrük orqanının icazəsi olmadan verilməsi, təyinat gömrükxanasına çatdırılmaması zamanı zəmanət birliyinə iddiaların verilməsi Qaçaqmalçıdıq və GQP ilə mübarizə Baş İdarəsinə (G.Muradov), gömrük vergi və rüsumlarının tutulmasının təmin edilməsi isə MT və VN Baş İdarəsinə (F.Məmmədov) həvalə edilsin.
7. Maddi Texniki Təchizat və Əsaslı Tikinti İdarəsi (K.Qasımov) yerli gömrük orqanlarının beynəlxalq standartlara uyğun plombirator, plomb və məftillərlə təmin olunması üçün tədbirlər görsün.
8. BYD kitabçalarının tətbiqi, düzgün doldurulması və müvafiq kitablarda qeydiyyatına nəzarət KNTBİ-yə (A.Əliyev) həvalə olunsun.
9. Əmrin icrasına nəzarəti özümdə saxlayıram.

Komitənin sədri
K.HEYDƏROV.
�Azərbaycan Respublikası Nazirliklərinin, Dövlət Komitələrinin və başqa Mərkəzi İcra hakimiyyəti orqanlarının normativ-hüquqi Aktlarının Bülleteni�ndə dərc edilmişdir (1999-cu il, � 4, səh. 13) (�VES Consultancy� LLC).

Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyində qeydə alınmışdır. Qeydiyyat �-si 104 NazirS.HƏSƏNOVA 30 may 1998-ci il	�Təsdiq edilmişdir� Azərbaycan Respublikası Gömrük Dövlət Komitəsi Əmr � 24 25 may 1998-ci il Komitənin sədri K.HEYDƏROV
�Razılaşdırılmışdır� Azərbaycan Beynəlxalq Avtomobil Daşıyıcıları Assosiasiyasının Prezidenti T.NURULLAYEV 26 may 1998-ci il

BYD (Beynəlxalq Yük Daşımaları) kitabçası (BYD Konvensiyası 1975-ci il) tətbiq edilməklə yük daşımaları barədə gömrük konvensiyasının tətbiqi qaydaları haqqında
Əsasnamə

1. Ümumi müddəalar

1.1. BYD Konvensiyasına qoşulmuş Azərbaycan Respublikasında malların aralıq boşalma yükləmələri həyata keçirilmədən yol nəqliyyat vasitələrində, nəqliyyat vasitələrindən ibarət qatarlarda və konteynerlərdə müqavilə tərəflərindən birinin göndərilmə gömrükxanasından bir və ya bir neçə sərhəddən keçməklə digər müqavilə tərəfinin təyinat gömrükxanasına daşınmasına aiddir, bir şərtlə ki, BYD əməliyyatının başlanğıcı və sonu arasındakı müəyyən bir hissəsi avtomobil nəqliyyatı ilə həyata keçirilir.

1.2. Azərbaycan Respublikasında BYD prosedurasına əməl olunmaqla daşınan mallar idxal və ya ixrac rüsum və vergilərinin aralıq gömrükxanalarında (idxal zamanı giriş, tranzit zamanı giriş və çıxış) ödənilməsindən və depozitə qoyulmasından azad edilir. Həmin gömrükxanalarda BYD kitabçalarının rəsmiləşdirilməsi üçün yığımlar tutulmur.

1.3. Azərbaycan Respublikasında BYD prosedurasına əməl olunmaqla plomblanmış yol nəqliyyat vasitələrində, plomblanmış yol nəqliyyat vasitələrində, plomblanmış yol nəqliyyat vasitələri qatarında və ya plomblanmış konteynerlərdə daşınan mallar, bir qayda olaraq, aralıq gömrükxanalarında gömrük baxışından azad olunurlar.

Gömrük baxışı müstəsna hal kimi nəqliyyat vasitələrinin plomblanmış bölmələrində və ya konteynerlərdə BYD kitabçasının yük manifestində göstərilməyən əşyalar olmasını güman etməyə kifayət qədər əsaslar olduğu təqdirdə həyata keçirilir.

Azərbaycan Respublikasında BYD Konvensiyasının müddəaları ictimai mənəviyyat, ictimai asayiş, səhiyyə və ya gigiyena, eləcə də baytarlıq və ya fitosanitar nəzarət mülahizələrindən irəli gələn məhdudiyyətlərin tətbiq olunması üçün maneçilik törədilməsinə xidmət etmir.

1.4. Bu Əsasnamədə BYD Konvensiyasının müəyyən etdiyi terminlərdən və əlavə olaraq aşağıdakı terminlərdən istifadə olunur:

giriş gömrükxanası � sərhəd buraxılış məntəqəsində yerləşən, malların Azərbaycan Respublikasına oradan keçməklə gətirildiyi Azərbaycan Respublikasının aralıq gömrükxanası;
çıxış gömrükxanası � sərhəd buraxılış məntəqəsində yerləşən, malların oradan keçməklə Azərbaycan Respublikasından aparıldığı Azərbaycan Respublikasının aralıq gömrükxanası;
mallar � BYD Konvensiyasına uyğun olaraq daşınan yüklər.

2. BYD prosedurasının tətbiqi şərtləri

2.1. BYD prosedurası Azərbaycan Respublikasında o şərtlə tətbiq olunur ki, mallar:

BYD Konvensiyasına və bu Əsasnaməyə uyğun olaraq doldurulmuş və sənədləşdirilmiş BYD kitabçası ilə müşayiət olunsun;
zəmanətverici birliyin zəmanəti (təminatı) ilə təmin olunsun;
əvvəlcədən gömrük möhür və plombları altında (ağırçəkili və irihəcmli malların daşınması istisna olmaqla) daşınmaya buraxılmış (icazə verilmiş) yol nəqliyyat vasitələrindən ibarət qatarlarda (karvanlarında) və ya konteynerlərdə daşınsın.

2.2. Nəqliyyat vasitələrinə �TIR� yazısı olan düzbucaqlı lövhəcik qabaqda yerləşdirilir, digər bu cür lövhəcik isə yol nəqliyyat vasitələrinin qatarının arxasına elə bərkidilir ki, onlar aydın görünsünlər. Bu lövhəciklər çıxarıla bilən olmalıdırlar.

2.3. Göndərilmə gömrükxanaları yalnız bir ölkədə yerləşməlidir.

Təyinat gömrükxanaları ikidən artıq olmayan ölkələrdə yerləşməlidirlər.

Göndərilmə və təyinat gömrükxanalarının ümumi sayı dörddən artıq olmamalıdır.

2.4. Azərbaycan Respublikasının giriş və çıxış gömrükxanaları malların müvafiq olaraq Azərbaycan Respublikasının təyinat və ya çıxış gömrükxanalarına çatdırılma müddətini müəyyən edə və ya nəqliyyat vasitələrinin hərəkət marşrutunu təyin edə bilərlər.

2.5. Daşınan mallar üçün ödənilməli olan gömrük rüsum və yığımlarının məbləği verilmiş təminatın məbləğindən çox olduğu və ya daşıyıcının Azərbaycan Respublikası gömrük qanunvericiliyinin müddəalarına əməl olunmasına zəmanət verə bilməyəcəyini güman etməyə kifayət qədər əsas olduğu halda, malların gömrük orqanlarının vəzifəli şəxsləri tərəfindən müşayiət edilməsi tətbiq oluna bilər.

2.6. Əgər BYD kitabçası tətbiq edilməklə daşınmanın bir hissəsi BYD Konvensiyası və ya BYD prosedurasının müqavilə tərəfi olmayan ölkənin ərazisindən keçən zaman daha güzəştli nəqliyyat sistemləri ilə əlaqədar gəlirsə, bu zaman BYD əməliyyatı yolun bu hissəsində dayandırılır.
BYD prosedurasına əməl olunmaqla daşınma gömrük möhürləri və plombları və digər identifikasiya (eyniləşdirmə) vasitələri zədələnmədiyi təqdirdə yenidən davam etdirilir.

3. BYD kitabçası

3.1. BYD kitabçası 4 səhifəli üz qabığından, kəsilməyən (qoparılmayan) 1/2 nömrəli sarı vərəqdən və 1/2 nömrəli kötükdən, 1 nömrəli (kəsilən) vərəqlərdən və 1 nömrəli kötüklərdən (ağ rəngli), 2 nömrəli kəsilən vərəqlərdən və 2 nömrəli kötüklərdən (yaşıl rəngli) və yol nəqliyyat hadisəsinə dair protokollardan (sarı rəngli) ibarətdir.

Kəsilən vərəqlərin və onların kötüklərinin (1 və 2) birləşməsi (kombinasiyası) bir qayda olaraq hər bir ölkədə (göndərilmə ölkəsində və giriş gömrükxanalarında), 2 nömrəli kəsilən vərəq və 2 nömrəli kötük isə çıxış və təyinat gömrükxanalarında istifadə olunmaq üçün nəzərdə tutulmuşdur.

Hal-hazırda istifadə edilən BYD kitabçaları 14 və ya 20 vərəqdən (yəni 7 və ya 10 komplektdən) ibarətdir və müvafiq olaraq 7 və ya 10 dövlətin ərazisindən keçməklə daşıma üçün nəzərdə tutulmuşdur.

3.2. BYD kitabçasına çoxnövlü (qarışıq) daşımalar (nəqletmə əməliyyatı bir neçə nəqliyyat növündən istifadə edilməklə həyata keçirilən zaman) nəzərdə tutulmuş xüsusi vərəq əlavə edilə bilər. Göstərilən vərəq müstəsna olaraq daşıyıcıların ehtiyacları üçün nəzərdə tutulmuşdur, gömrük orqanları tərəfindən doldurulmur və ona nəzarət edilmir, ancaq onlar tərəfindən əlavə məlumat almaq məqsədilə, zəruri olduqda istifadə edilir.

3.3. BYD prosedurasına əməl olunmaqla daşımanı həyata keçirməyə yalnız BYD kitabçasının sahibinin hüququ vardır.

3.4. BYD kitabçaları 1975-ci il BYD Konvensiyasının iştirakçı dövlətlərinin zəmanət birlikləri tərəfindən verilir.

Azərbaycan Respublikasında BYD kitabçaları ABADA (Azərbaycan Beynəlxalq Avtomobil Daşıyıcıları Assosiasiyası) tərəfindən verilir. Bu cür kitabçalar ingilis və rus dillərində çap olunan birinci kəsilməyən sarı vərəqi çıxmaq şərti ilə, fransız dilində çap olunur.

3.5. BYD kitabçası bu Əsasnaməyə 1 nömrəli əlavədə göstərilən qaydalara uyğun olaraq doldurulur.

BYD kitabçasının üz qabığının, 1 nömrəli və 2 nömrəli kəsilməyən vərəqinin, 1 nömrəli və 2 nömrəli kəsilən vərəqlərinin və 1 nömrəli və 2 nömrəli kötüklərinin doldurulma nümunələri bu Əsasnaməyə 2�5 saylı əlavələrdə göstərilmişdir.

BYD kitabçasında pozmalara və ləkələmələrə yol verilmir. Bütün düzəlişlər yanlış məlumatların üstündən xətt çəkilməsi yolu ilə aparılır. Düzgün məlumatlar yuxarıdan yazılır və müvafiq olaraq BYD kitabçasının sahibi (gömrük rəsmiləşdirməsinədək), yaxud da gömrükxana tərəfindən təsdiq edilir.

3.6. Zəmanət birliyi BYD kitabçasının etibarlıq müddətini müəyyən edir və üz qabığının birinci səhifəsində 1 qrafada göstərilir. Bu müddət bitdikdən sonra BYD kitabçası göndərilmə gömrükxanası tərəfindən rəsmiləşdirmə üçün qəbul edilə bilməz.

Əgər BYD kitabçası, onun etibarlılıq müddətinin sonuncu günü və ya bu tarixədək göndərilmə gömrükxanası tərəfindən rəsmiləşdirmə üçün qəbul edilmişsə, onda BYD kitabçası proseduraya əməl edilməklə daşıma başa çatanadək etibarlıdır.

BYD kitabçasının etibarlılıq müddəti yalnız BYD kitabçalarını verən zəmanət birlikləri tərəfindən uzadıla bilər. Müddətin uzadılmasına dair məlumatlar BYD kitabçasının 1 qrafasında göstərilir və zəmanət birliyinin möhürü ilə təsdiqlənir.

3.7. BYD kitabçaları qeyd-şərtlərlə və qeyd-şərtlərsiz rəsmiləşdirilə bilər. Qeyd-şərtlər BYD prosedurasına əməl edilməklə malların çatdırılması və tranziti zamanı qayda pozuntularına aid olmalıdırlar.

Qeyd-şərtlər kəsilən vərəqin 27-ci qrafasında və BYD kitabçasının kötüyünün 5-ci qrafasında göstərilir. Bu zaman həmin qrafalarda �R� simvolu qoyulur və qayda pozulmasının rus dilində qısa təsviri verilir.

3.8. BYD kitabçası qeyd-şərtsiz rəsmiləşdirilmişsə, həyata keçirilmiş gömrük rəsmiləşdirilməsinə dair şəhadətnamə qeyri-qanuni və ya aldatma yolu ilə alındığı və ya malların təyinat gömrükxanalarına və ya çıxış gömrükxanalarına çatdırılmadığı hallar istisna olunmaqla, gömrük orqanları zəmanət birliyindən gömrük rüsum və vergilərinin ödənilməsini tələb edə bilməzlər.

3.9. Azərbaycan Respublikasına gətirilən BYD kitabçalarının blankları gömrük rüsumları və vergiləri ödəmədən azad edilir və gətirilmə və ya aparılma zamanı hər hansı bir məhdudiyyətə məruz qalmırlar.

4. Zəmanət Birliyi

4.1. BYD prosedurasına əməl olunmaqla malların gömrük nəzarəti altında Azərbaycan Respublikasına çatdırılması və tranziti zamanı zəmanət assosiasiyası � Azərbaycan Beynəlxalq Avtomobil Daşıyıcıları Birliyi Assosiasiyasıdır (ABADA).

4.2. Zəminlik barədə müqaviləyə uyğun olaraq ABADA, Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi pozulduğu halda daşıyıcılar tərəfindən ödənilməli olan gömrük rüsum və ya vergilərini ödəməlidir.

�ABADA�-nın məsuliyyəti, BYD kitabçasının hansı milli zəmanət assosiasiyası tərəfindən verilməsindən asılı olmayaraq, BYD prosedurasına əməl edilməklə malları Azərbaycan Respublikası ərazisi üzrə daşıyan həm Azərbaycan, həm də əcnəbi daşıyıcılarına şamil edilir.

4.3. �ABADA�, BYD kitabçası sahibi və həmin tədiyələri ödəməli olan, daşımanın yerinə yetirilməsində iştirak edən digər şəxslərlə birlikdə bu Əsasnamənin 14-cü bölməsində göstərilən sənədlər təqdim edildikdən sonra, gömrük rüsum və vergilərinin ödənilməsini həyata keçirməyi öz öhdəsinə götürür.

4.4. Hər bir BYD kitabçası üçün 50.000 (əlli min) ABŞ dolları həddində gömrük rüsum və vergilərinin ödənilməsinə təminat verilir.
Göstərilən məbləğ Milli Bankın ödəmə günündən əvvəlki gündə qüvvədə olan məzənnəsi üzrə manatla ödənilir. Hər bir BYD kitabçası üzrə ən yüksək məbləğin məhdudlaşdırılması bu Əsasnamənin 11-ci bölməsində göstərilən alkoqollu içkilər və tütün məmulatlarına şamil edilmir.
4.5. BYD prosedurası ilə hər daşıma əməliyyatı üzrə �ABADA�-nın məsuliyyəti göndərilmə gömrükxanasında (gömrükxanalarında) BYD kitabçası üzrə məsuliyyət üzərinə götürdüyü andan başlanır və təyinat yeri gömrükxanasında (gömrükxanalarında) gömrük plomblarının çıxarıldığı və ya digər rejimi müəyyən edildiyi anda sona çatır.

4.6. �ABADA� təkcə BYD kitabçasında sadalanan mallar üçün yox, həm də kitabçada sadalanmayan, lakin yol nəqliyyat vasitəsinin plomblanmış yük bölməsində və ya plomblanmış konteynerdə olan istənilən mallar üçün məsuliyyət daşıyır.

5. Yol nəqliyyat vasitələrinin (konteynerlərin) malların gömrük möhür və plombların altında daşınması üçün buraxılmasına icazə verilməsi
5.1. Yol nəqliyyat vasitələri və konteynerlər BYD Konvensiyasının texniki tələblərinə uyğun olmalıdırlar.
5.2. Yol nəqliyyat vasitələri buraxılış (icazə) şəhadətnaməsi ilə müşayiət olunmalıdır, konteynerlərdə isə buraxılışa icazə verilməsi barədə lövhəciklər olmalıdır.
5.3. Buraxılmaya (icazə verilməsinə) dair şəhadətnamə gömrük rəsmiləşdirilməsi zamanı Azərbaycan Respublikasının müvafiq gömrükxanasına təqdim edilir.
5.4. Azərbaycan nəqliyyat vasitələrinə icazə verilməsinə dair şəhadətnamələr mütləq qaydada Azərbaycan Respublikasının göndərilmə gömrükxanasına təqdim olunur.
Digər hallarda icazəyə dair şəhadətnamələr təqdim olunmaya bilər, buna baxmayaraq yol nəqliyyat vasitələri (konteynerlər) BYD Konvensiyasının texniki tələblərinə uyğun olmalıdır və nəqliyyat vasitələrinin (konteynerlərin) gömrük möhür və plombları altında daşımaya bir dəfə üçün verilmiş icazə prosedurasından keçməlidirlər. Göstərilən Təlimatda nəzərdə tutulmuş bir dəfə üçün icazə barədə qeyd BYD kitabçasının �Xidməti istifadə üçün� qrafasında edilir.
İcazəyə dair şəhadətnamələr, həmçinin ağırçəkili və ya irihəcmli mallar daşınması halında da təqdim edilmirlər.

6. Azərbaycan Respublikasının ərazisinə gətirilərkən gömrük rəsmiləşdirilməsi qaydası
6.1. Giriş gömrükxanasına aşağıdakı sənədlər təqdim olunmalıdır:

göndərilmə ölkələrinin və tranzit ölkələrin gömrük orqanları tərəfindən doldurulmuş və rəsmiləşdirilmiş BYD kitabçası;
icazəyə dair şəhadətnamə (bu Təlimatın 5.4 bəndi nəzərə alınmaqla);
yük və əmtəə nəqliyyat sənədləri.

6.2. Giriş gömrük xidmətlərinin vəzifəli şəxslər BYD kitabçasının doldurulmasının müəyyən olunmuş qaydalara uyğunluğunu yoxlayırlar.
BYD kitabçası rəsmiləşdirilərkən aşağıdakılara xüsusi diqqət yetirilir:

yük manifestinin doldurulmasına (yük manifestinə daxil edilmiş məlumatlar yük və malı müşayiət edən sənədlər göstərilən məlumatlara uyğun olmalıdır);
BYD kitabçalarının kötüyündə göndərilmə gömrükxanasının və aralıq gömrükxanaların gömrük ştamplarının olmasına;
Gömrükxananın vəzifəli şəxsləri BYD kitabçasının oğurlanmış kimi nəzarətdə olmadığına və malların daşınmasının BYD kitabçasının kəsilməyən (qoparılmayan) vərəqinin 4-cü və üz qabığının 3-cü qrafasının düzgün doldurulduğuna əmin olmalıdır (BYD kitabçasının sahibi daşıyıcı).

6.3. Giriş gömrükxanaları:

nəqliyyat vasitələrinin və ya konteynerlərin yük bölmələrinin texniki vəziyyətini yoxlayırlar;
konteynerlərdə icazə (buraxılma) şəhadətnamələrinin və buraxılma (icazə) lövhəciklərinin olmasını yoxlayırlar;
nəqliyyat vasitələrinin və ya konteynerlərin yük bölmələrində gömrük möhür və plomblarının vəziyyətini yoxlayırlar;
müstəsna hallarda yük bölmələrinə və ya konteynerlərə baxış keçirirlər.

6.4. Hər hansı BYD qayda pozuntusu aşkar edildikdə, giriş gömrükxanası malları və nəqliyyat vasitələrini Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə uyğun olaraq tranzit gömrük rejimi və ya çatdırılma prosedurası altına sala bilər.

6.5. Əgər sənədli və faktiki nəzarət nəticəsində BYD prosedurasının hər hansı bir pozuntusu aşkar edilməmişsə, malların və nəqliyyat vasitələrinin Azərbaycan Respublikasının ərazisi ilə bu proseduraya uyğun olaraq hərəkətinin mümkünlüyü barədə qərar qəbul edilir.

6.6. Malların və nəqliyyat vasitələrinin Azərbaycan Respublikasının ərazisi üzrə BYD prosedurasına uyğun olaraq hərəkət edə bilməsinin mümkünlüyü barədə qərar qəbul edildikdən sonra:

zəruri olduqda, əlavə gömrük təminatları qoyulur və bu barədə hər iki kəsilən vərəqdə �xidməti istifadə üçün� qrafasında qeydiyyat aparılır;
malların gömrük dəyəri müəyyən edilir.

Malların gömrük dəyərinin müəyyən edilməsi üçün hesab-qaimələrdən, nəqliyyat və sığorta sənədlərindən, göndərilmə ölkələrinin gömrük bəyannamələrindən, qablaşdırma vərəqlərindən, malı müşayiət edən digər sənədlərdən istifadə olunur. Gömrük dəyəri hər iki kəsilən vərəqin �rəsmi istifadə üçün� qrafasında kontrakt valyutası ilə göstərilir. Gömrük dəyərini müəyyən etmək mümkün olmadıqda, bu qrafada �Dəyər müəyyən olunmayıb� qeydi edilir.

Hər iki kəsilən vərəqin 10-cu qrafasında daşınan malların verilməsi, itirilməsi və çatdırılmaması halında, onların idenditifikasiyası (eyniləşdirilməsi) üçün kifayət edəcək qədər müfəssəl təsviri verilir;

çatdırılma müddəti müəyyən edilir. Çatdırılma tarixi BYD kitabçasının hər iki kəsilən vərəqinin 20-ci qrafasında göstərilir;
komplektin hər iki kəsilən vərəqinin 18�23-cü qrafaları və komplektin 1 nömrəli kötüyü doldurulur (komplektin doldurulmuş 1 nömrəli kötüyü gömrükxananın möhürü ilə BYD kitabçasında qalır);
komplektin 1 nömrəli (ağ) vərəqi ayrılır;
BYD kitabçası bu Əsasnaməyə 6 saylı əlavədə göstərilmiş forma üzrə xüsusi jurnalda qeydiyyata alınır.

Rəsmiləşdirilmiş BYD kitabçası daşıyıcıya qaytarılır;

nəqliyyat vasitəsini gömrük nəzarəti zonasından çıxmasına 1 nömrəli kəsilən vərəqin 23-cü qrafasında və 1 nömrəli kötüyün 6-cı qrafasında sənədli nəzarət üçün məsul vəzifəli şəxsin şəxsi nömrəli ştampı vurulması, imzası və tarix qoyulması yolu ilə icazə verilir.

6.7. Komplektin 1 nömrəli vərəqi giriş gömrükxanasında nəzarətə götürülür və ayrıca qovluqda saxlanılır.

6.8. Nəqliyyat vasitəsi və konteyner gəlib çıxdıqdan sonra təyinat gömrükxanasına aşağıdakı sənədlər təqdim olunmalıdır:

giriş gömrükxanasının qeydləri olan BYD kitabçası;
malların rəsmiləşdirilməsi üçün zəruri olan yük və müşayiət edən sənədlər.

6.9. Gömrük xidmətlərinin vəzifəli şəxsləri BYD kitabçalarının doldurulmasının müəyyən olunmuş qaydalara uyğunluğunu və BYD kitabçalarında giriş gömrükxanasının ştamplarının olmasını yoxlayırlar.

6.10. Təyinat gömrükxanaları:

nəqliyyat vasitələrinin və ya konteynerlərin yük bölmələrinin texniki vəziyyətini yoxlayırlar;
nəqliyyat vasitələrinin və ya konteynerlərin yük bölmələrində gömrük möhürlərinin və plomblarının vəziyyətini yoxlayırlar;
nəqliyyat vasitələrindən, yaxud konteynerlərdən malların boşaldılmasına nəzarət edirlər.

6.11. BYD prosedurasına əməl edilməklə malların daşınması zamanı Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyinin hər hansı bir pozulması halı aşkar edildikdə, təyinat gömrükxanası BYD kitabçasını bu Əsasnamənin 3.7 bəndində nəzərdə tutulmuş qaydada qeyd-şərtlərlə rəsmiləşdirməlidir.

6.12. Sənədli və faktiki nəzarət nəticəsində Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyinin pozulması halları aşkar edilmədikdə:

komplektin 2 nömrəli kəsilən vərəqinin 24, 25, 26, 27, 28-ci qrafaları və komplektin 2 nömrəli kötüyü doldurulur;
BYD kitabçasının 2 nömrəli kəsilən vərəqinin 28-ci qrafasında və kötüyün 6-cı qrafasında tarix, gömrük orqanının vəzifəli şəxslərinin şəxsi nömrəli möhürləri, imzaları və tarix qoyulur (kötük kitabçada qalır);
komplektin 2 nömrəli kəsilən vərəqi ayrılır;
rəsmiləşdirilmiş BYD kitabçası daşıyıcıya qaytarılır.

7. Azərbaycan Respublikasının ərazisindən malların aparılması zamanı gömrük rəsmiləşdirilməsi qaydası

7.1. Göndərilmə gömrükxanası Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyinə uyğun olaraq aparılan malların gömrük rəsmiləşdirilməsini həyata keçirir.

7.2. BYD prosedurasına əməl edilməklə malların daşınmasının rəsmiləşdirilməsi üçün göndərilmə gömrükxanasına aşağıdakı sənədlər təqdim olunur:

doldurulmuş BYD kitabçası;
nəqliyyat vasitəsinin gömrük möhür və plombları altında malların daşınmasına, buraxılmasına dair şəhadətnamə (bu Əsasnamənin 5.4 bəndi nəzərə alınmaqla).

7.3. Gömrük orqanları BYD kitabçasının doldurulmasının müəyyən olunmuş qaydalara uyğunluğunu yoxlayırlar.

BYD kitabçası yoxlanarkən aşağıdakılara xüsusi diqqət yetirilir:
BYD kitabçasının üz qabığının birinci səhifəsində möhür və imzaların olmasına;
BYD kitabçası sahibinin üz qabığının birinci səhifəsində, kəsilməyən vərəqdə, kəsilən vərəqlərin hamısında imzaların uyğunluğuna;
BYD kitabçasının etibarlılıq müddəti.

Göndərilmə gömrükxanasının vəzifəli şəxsləri BYD kitabçasının oğurlanmış kimi nəzarətdə olmadığına və malların daşınması üçün BYD kitabçasının kəsilməyən vərəqinin 4-cü və üz qabığının 3-cü qrafasında göstərilən şəxs tərəfindən həyata keçirildiyinə əmin olmalıdırlar.

7.4. Göndərilmə gömrükxanaları:

nəqliyyat vasitələrinin yük bölmələrinin və konteynerlərin texniki vəziyyətini yoxlayırlar;
konteynerlərdə buraxılma (icazə) şəhadətnamələrinin və buraxılma (icazə) lövhəciklərinin olmasını yoxlayırlar (bu Təlimatın 5.4 bəndi nəzərə alınmaqla);
malların nəqliyyat vasitəsinə və konteynerə yüklənməsinə nəzarət edirlər;
nəqliyyat vasitələrinin yük bölmələrinə və konteynerlərə gömrük möhürləri və plombları vururlar.

7.5. Rəsmiləşdirmə zamanı hər hansı bir qayda pozuntusu aşkar edildiyi halda, göndərilmə gömrükxanası həmin pozuntular aradan götürülənədək malların BYD prosedurasına uyğun olaraq daşınmasına icazə verməyə bilər.

7.6. Əgər sənədli və faktiki nəzarət nəticəsində BYD prosedurası tətbiqinin bütün şərtlərinə əməl olunduğu müəyyən edilmişsə, aşağıdakılar doldurulur:

BYD kitabçasının kəsilən vərəqlərinin hamısında 16-cı qrafa;
1 nömrəli kəsilən vərəqin �Xidməti istifadə üçün� qrafasında və 1 nömrəli kötüyün 5-ci qrafasında digər məlumatlar içərisində malların Azərbaycan Respublikasından aparılmasının müvafiq gömrük rejiminin kodu və malların faktiki aparılmasına nəzarət həyata keçirilirsə �Kontrol� sözü də göstərilir;
komplektin kəsilən vərəqinin 1 nömrəli kötüyü;
komplektin hər iki kəsilən vərəqinin 18�23 qrafaları;
1 nömrəli kəsilən vərəqin 23-cü qrafasında və 1 nömrəli kötüyün 6-cı qrafasında gömrük orqanının vəzifəli şəxsinin nömrəli möhürü vurulur, imzası və tarix qoyulur.

Komplektin 1 nömrəli vərəqi BYD kitabçasından ayrılır və bu Əsasnamənin 7.8 bəndində nəzərdə tutulmuş hallarda nəzarətə götürülür. Rəsmiləşdirilmiş BYD kitabçası bu Əsasnamədə 6 saylı əlavədə verilən formada xüsusi jurnalda qeydiyyata alınır.

7.7. Rəsmiləşdirilmiş BYD kitabçası daşıyıcıya qaytarılır.

7.8. Mallar təkrar ixrac gömrük rejimi altına qoyulduqda, həmçinin aşağıda göstərilən gömrük rejimləri altında olduqdan sonra onların Azərbaycan Respublikası ərazisindən faktiki aparılmasına nəzarətin göndərilmə gömrükxanası tərəfindən həyata keçirilir:

müvəqqəti gətirilmə (idxal) (kod 31);
gömrük anbarı (kod 74);
gömrük nəzarəti altında emal (kod 52);
malların azad iqtisadi zonalara idxalı (gətirilməsi) (kod 74);
rüsumsuz ticarət mağazası (kod 72).

Bu halda göndərilmə gömrükxanası tərəfindən komplektin 1 nömrəli vərəqlərinin 20-ci qrafasında malların çatdırılma müddəti göstərilir. Göstərilən vərəqlərdə �Xidməti istifadə üçün� qrafasında daşınan malların gömrük dəyəri, 10-cu qrafada isə onların XİFƏN kodları göstərilməklə müfəssəl təsviri göstərilir. Əgər bütün məlumatların daxil edilməsi üçün 10 qrafa yetmirsə, iki nüsxədən ibarət qoşma vərəqlərdən istifadə olunmasına yol verilir. Qoşma vərəqlərdə, həmçinin BYD kitabçasının nömrəsi, sahibinin adı və ünvanı da göstərilir. Qoşma vərəqlər gömrük orqanının vəzifəli şəxslərinin şəxsi nömrəli möhürü ilə təsdiqlənir. Bu cür vərəqlərin olması barədə komplektin hər iki kəsilən vərəqinin 8-ci qrafasında qeydiyyat aparılır. Komplektin 1 nömrəli vərəqi nəzarətə alınır və ayrıca qovluqda saxlanılır.

7.9. Çıxış gömrükxanasına aşağıdakı sənədlər təqdim edilir:

BYD kitabçası;
göndərilmə gömrükxanasının qeydləri olan yük və malı müşayiət edən sənədlər.

7.10. Gömrük xidmətlərinin vəzifəli şəxsləri BYD kitabçasının doldurulmasının müəyyən olunmuş qaydalara uyğunluğunu yoxlayırlar, komplektin 1 nömrəli kötüyündə göndərilmə gömrükxanasının ştamplarının olmasını, eləcə də həmin kötükdə göstərilmiş gömrük kodunu yoxlayırlar.

7.11. Gömrük orqanları:

nəqliyyat vasitələrinin yük bölmələrinin və ya konteynerlərin texniki vəziyyətini yoxlayırlar;
nəqliyyat vasitələrinin yük bölmələrində və ya konteynerlərdə gömrük möhür və plombların vəziyyətini yoxlayırlar;
müstəsna hallarda nəqliyyat vasitələrinin yük bölmələrinə və ya konteynerlərə baxış keçirirlər.

7.12. BYD kitabçasına əməl edilməklə malların daşınması zamanı Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyinin hər hansı bir pozulması halı aşkar edildikdə, çıxış gömrükxanası BYD kitabçasını bu Əsasnamənin 3.7 bəndində nəzərdə tutulmuş qaydada qeyd-şərtlərlə rəsmiləşdirilir.

7.13. Sənədli və faktiki nəzarət nəticəsində Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyinin pozulması faktları aşkar edilmədikdə:

2 nömrəli kəsilən vərəqin 24, 25, 26, 27, 28-ci qrafaları və 2 nömrəli kəsilən kötük doldurulur;
komplektin 2 nömrəli kəsilən vərəqi ayrılır;
BYD kitabçası bu əsasnaməyə 7 saylı əlavədə verilən formada jurnalda qeydiyyata alınır;
rəsmiləşdirilmiş BYD kitabçası daşıyıcıya qaytarılır;
kəsilən 2 nömrəli vərəqin 28-ci qrafasında və 2 nömrəli kötüyün 6-cı qrafasında şəxsi nömrəli möhür vurulmaqla, imza və tarix qoyulmaqla gömrük nəzarəti zonasından çıxmağa icazə verilir.

8. Malların Azərbaycan Respublikası ərazisindən tranziti zamanı gömrük rəsmiləşdirilməsi qaydası

8.1. Tranzit malların giriş gömrükxanasında gömrük rəsmiləşdirilməsi bu əsasnamənin 6.1�6.7 bəndlərində nəzərdə tutulmuş qaydada həyata keçirilir.

8.2. Tranzit malların çıxış gömrükxanasında gömrük rəsmiləşdirilməsi bu əsasnamənin 6.8�12 bəndlərində nəzərdə tutulmuş qaydada həyata keçirilir.

9. Malların bir neçə göndərilmə və təyinat gömrükxanasından daşınması zamanı gömrük rəsmiləşdirilməsinin xüsusiyyətləri

9.1. Mallar Azərbaycan Respublikasından aparılarkən onların BYD prosedurası üzrə daşınması bir neçə göndərilmə gömrükxanasından və ya mallar Azərbaycan Respublikasına gətirilərkən bir neçə təyinat gömrükxanasında həyata keçirilə bilər.

9.2. Hər bir göndərilmə və ya təyinat gömrükxanası üçün əlavə kəsilən vərəqlər komplekti (dəsti) tələb olunur.

9.3. Göndərilmə gömrük xidmətində və ya təyinat gömrük xidmətində müvafiq olaraq aşağıdakılar həyata keçirilir:

Azərbaycan Respublikasından aparılarkən malların qismən yüklənib-tamlanması;
Azərbaycan Respublikasına gətirilərkən malların qismən boşaldılması.

9.4. Malların qismən yüklənib-tamlanması həyata keçirilən gömrük xidməti bu bənddə göstərilən xüsusiyyətlər nəzərə alınmaqla, bu əsasnamənin 7.9�7.13 bəndlərində nəzərdə tutulmuş qaydada malların daşınmasının rəsmiləşdirilməsini həyata keçirir.

Göstərilən gömrük xidmətinin vəzifəli şəxsləri:

birinci göndərilmə gömrükxanasının möhür və plomblarını çıxarırlar;
yüklənmiş malların adlarını və sayını BYD kitabçasının bütün kəsilən vərəqlərində göstərirlər;
BYD kitabçasının kəsilən vərəqlərinin hamısının 16-cı qrafasında gömrük möhür və plombları barədə qeydlərin üstündən xətt çəkirlər;
doldurulmuş kəsilən vərəqlərin 16-cı qrafasında və komplektin 1 nömrəli kötüyündə yenidən vurulmuş gömrük möhürləri və qoyulmuş gömrük plombları haqqında qeydiyyatlar aparırlar.

9.5. Malların qismən boşaldılması həyata keçirilən gömrük xidməti bu bənddə göstərilən xüsusiyyətlər (öhdəliklər) istisna edilməklə, bu Əsasnamənin 6.8�6.12 bəndlərində nəzərdə tutulmuş qaydada malların rəsmiləşdirilməsini həyata keçirirlər.

Göstərilən gömrük xidmətinin vəzifəli şəxsləri:

əvvəlki gömrükxanaların gömrük təminatlarını çıxarırlar;
BYD kitabçasının doldurulmuş kəsilən vərəqlərinin hamısında boşaldılmış malların adlarının və sayının üstündən xətt çəkirlər və boşaldılmış mallar barədə qeydiyyatlar aparırlar;
BYD kitabçasının 16-cı qrafasında gömrük təminatları barədə qeydlərin üstündən xətt çəkirlər;
doldurulmuş kəsilən vərəqlərin hamısının 16-cı qrafasında və komplektin 1 nömrəli kötüyündə yenidən qoyulmuş gömrük təminatları barədə qeydiyyatlar aparırlar.

10. Ağırçəkili və irihəcmli malların gömrük rəsmiləşdirilməsinin xüsusiyyətləri

10.1. Ölçüləri və xarakterləri ilə bağlı nəqliyyat vasitələrinin plomblanmış yük bölmələrində və ya konteynerlərdə daşınması mümkün olmayan malları açıq nəqliyyat vasitələrində daşımaq olar.

10.2. Ağırçəkili və irihəcmli mallar daşınarkən BYD kitabçasının üz qabığında bütün vərəqlərində ingilis və fransız dilində �Ağırçəkili və İrihəcmli Mallar� yazısı yazılmalıdır (�HEAVYOR BULKY GOODS�).

10.3. Göndərilmə gömrükxanası BYD kitabçasına fotoşəkillər, qablaşdırma vərəqləri, çertyojlar (cizgilər) və daşınan malların eyniləşdirilməsi üçün zəruri olan digər sənədlər əlavə edilməsini tələb edə bilər.

Bu cür sənədlər göndərilmə gömrükxanası tərəfindən təsdiq olunur və BYD kitabçasının hər bir vərəqinə bərkidilir. Bu zaman vərəqlərin hamısının 8-ci qrafasında bu cür sənədlərin olmasına dair qeydlər edilir.

10.4. Bu cür mallar Azərbaycan Respublikasının ərazisi ilə hərəkət edərkən gömrük xidmətləri:

bu əsasnamənin 10.2�10.3 bəndlərində göstərilmiş tələblərə əməl olunmasını izləməli;
mallar Azərbaycan Respublikasına gətirilərkən, zərurət olduqda əlavə gömrük eyniləşdirilməsi vasitələri qoymalı;
gətirilmə (aparılma) zamanı BYD kitabçasının yük manifestində bəyan edilməmiş malların daşınması hallarını aşkar etmək məqsədi ilə mallara baxış keçirilməlidir.

11. Aksiz vergisinə cəlb olunan bəzi malların gömrük rəsmiləşdirilməsinin xüsusiyyətləri

11.1. Bu əsasnaməyə 8 saylı əlavədə göstərilən mallar BYD prosedurasına əməl edilməklə daşınma üçün yüksək zəmanət həddi olan BYD kitabçası təqdim olunduqda rəsmiləşdirilir. Bu cür kitabçaların üz qabığında və kəsilən vərəqlərində aydın �Tütün Məmulatları (Alkoqollu İçkilər)� yazısı yazılmalıdır. Bu cür kitabçanın örnəyi (nümunəsi) bu əsasnaməyə 9 saylı əlavədə verilmişdir. Bundan başqa, bu cür kitabçalarla daşınan malların müfəssəl adları və XİFƏN kodları göstərilmiş əlavə vərəq qoşulmalıdır.

Əlavə vərəq BYD kitabçasına bərkidilməli və göndərilmə gömrükxanasının vəzifəli şəxsinin ştampı ilə təsdiqlənməlidir.

Bu cür BYD kitabçaları üzrə zəmanət 200000 (iki yüz min) ABŞ dolları təşkil edir.

11.2. Bu əsasnaməyə 8 saylı əlavədə göstərilən malların BYD prosedurasına uyğun daşınmasının rəsmiləşdirilməsi, 50 min ABŞ dolları zəmanət həddi olan BYD kitabçaları, habelə �Tütün Məmulatları� kitabçaları təqdim edildikdə yol verilmir.

12. Malların çatdırılmasına nəzarət

12.1. Giriş gömrükxanası və ya təyinat gömrükxanası arasında, tranzit zamanı giriş gömrükxanası və çıxış gömrükxanası arasında və müəyyən gömrük rejimləri başa çatdıqdan sonra göndərilmə gömrükxanası və çıxış gömrükxanası arasında BYD prosedurasına əməl edilməklə daşınan malların çatdırılmasına nəzarət, Azərbaycan Respublikası DGK-nin bu bölmədə göstərilən xüsusiyyətlər istisna olmaqla, müvafiq olaraq tranzit və gömrük nəzarəti altında malların çatdırılması gömrük rejiminin tətbiqinə dair normativ aktlarında nəzərdə tutulmuş qaydada həyata keçirilir.

12.2. BYD prosedurasına əməl edilməklə malların daşınmasının uçotu bu əsasnaməyə 6 və 7 saylı əlavələrdə verilmiş formalar üzrə jurnallarda aparılır.

12.3. Giriş gömrükxanaları və ya göndərilmə gömrükxanası (bu əsasnamənin 7.8 bəndləri) malların çatdırılmasına nəzarət üçün giriş gömrükxanasında və ya göndərilmə gömrükxanasında qalan BYD kitabçasının kəsilən nəzarət vərəqinin surətini poçtla çıxış gömrükxanasına göndərir.

12.4. Təyinat gömrükxanası və ya çıxış gömrükxanası bir sutka ərzində giriş gömrükxanasına və ya göndərilmə gömrükxanasına müəyyən rabitə kanalları ilə malların adı, sayı, BYD kitabçasının nömrəsi, daşıyıcının adı, malların daxilolma tarixləri göstərilməklə malların daxil olması barədə məlumatlar göndərir. Giriş gömrükxanasına və ya göndərilmə gömrükxanasına 5 (beş) sutka müddətində malların çatdırılması barədə operativ məlumat daxil olmadığı təqdirdə giriş və göndərilmə gömrükxanaları qanunla müəyyən olunmuş qaydada tədbirlər görür.

12.5. BYD prosedurasına əməl edilməklə daşıma başa çatdıqdan sonra BYD kitabçası təyinat gömrükxanasının və ya çıxış gömrükxanasının müvafiq möhürləri ilə daşıyıcıya qaytarılır və BYD prosedurasının lazımi qaydada başa çatmasının təsdiqinə xidmət edir.

Əgər gömrük rəsmiləşdirilməsi qeyd-şərtlərlə həyata keçirilmişsə (yəni gömrük qaydalarının pozulması halı olmuşsa), BYD kitabçasının kötüklərində və kəsilən vərəqlərində bu əsasnamənin 2.7 bəndinə uyğun olaraq qeyd-şərtlər edilir.

13. Yol-nəqliyyat hadisələri
13.1. BYD zamanı nəqliyyat vasitələrinin yük bölmələrinin və gömrük möhür plomblarının zədələnməsinə səbəb olmuş təsadüfi hallar yol-nəqliyyat hadisələri hesab olunur (YNH).

13.2. Daşıyıcı nəqliyyat vasitələrinin yük bölmələrinin və ya gömrük möhür və plomblarının pozulması barədə müvafiq müraciət edərkən, fəaliyyət zonasında bu YNH baş vermiş gömrükxanasına:

YNH-nin hallarına dair daşıyıcıdan müfəssəl izahat olmalı;
BYD prosedurasına əməl edilməklə malların sonrakı daşınmasının mümkünlüyü barədə qərar qəbul etməli;
yol-nəqliyyat hadisəsinə dair protokolu doldurmalı və ya protokol DYP orqanları tərəfindən doldurulmuşsa, onu təsdiq etməlidir. YNH-nə dair protokolun doldurulma nümunəsi bu əsasnaməyə 10 saylı əlavədə verilmişdir.

13.3. BYD prosedurasına əməl edilməklə YNH barədə bir sutka ərzində yazılı surətdə operativ rabitə kanalları ilə giriş gömrükxanasına və ya göndərilmə gömrükxanasına məlumat verilməsi zəruridir.

13.4. YNH-dən sonra mallar üzərində bütün əməliyyatlar barədə təyinat gömrükxanasına və ya göndərilmə gömrükxanasına məlumat verilməsi zəruridir.

13.5. YNH-dən sonra mallar üzərində bütün əməliyyatlar gömrükxananın nəzarəti altında həyata keçirilməlidir.

Nəqliyyat vasitəsinin yük bölməsinin zədələnməsi və ya eyniləşdirmə vasitələrinin pozulması yol-nəqliyyat hadisələrinin nəticəsində baş vermədiyi təqdirdə, gömrük qaydalarının pozulmasına dair protokol tərtib olunur və kəsilən vərəqlərin müvafiq qrafalarında və ya BYD kitabçasının kötüklərində qeydlər edilir.

13.6. YNH-dən sonra mallar boşaldılıb başqa yol-nəqliyyat vasitəsinə və ya konteynerə yüklənə və BYD prosedurasına əməl edilməklə təyinatı üzrə göndərilə bilər.

BYD prosedurasına əməl edilməklə daşıma mümkün olmadığı halda, mallar təyinat gömrükxanasına malların gömrük nəzarəti altında çatdırılması prosedurasına müvafiq olaraq göndərilə bilər.

14. Daşıyıcının və zəmanət birliyinin məsuliyyəti

14.1. BYD prosedurası üzrə malların daşıyıcısı, bu Əsasnamənin müddəaların pozulması halında Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyinə uyğun olaraq məsuliyyət daşıyır.

14.2. Malların gömrük orqanının icazəsi olmadan verilməsi, təyinat gömrükxanasına çatdırılmaması halında, fəaliyyət zonasında bu hüquq pozuntusu aşkar edilmiş gömrük orqanı müəyyən olunmuş qaydada gömrük qaydalarının pozulmasına dair iş açır və ona baxıldıqdan sonra tənbeh qoyulmasına dair qərar çıxarır.

14.3. Malların gömrük orqanlarının icazəsi olmadan verilməsinə, itirilməsinə və çatdırılmamasına dair işlər, bir qayda olaraq, aşağıdakı gömrük xidmətləri tərəfindən araşdırılır.

Mallar Azərbaycan Respublikasına gətirilərkən giriş-gömrük xidməti;

malların Azərbaycan Respublikası ərazisindən tranziti zamanı giriş-gömrük xidməti;
mallar Azərbaycan Respublikasından aparılarkən � göndərilmə gömrük xidməti;
gömrük qaydalarının pozulmasına dair işlər Azərbaycan Respublikası ərazisi ilə gömrük nəzarəti altında daşınmasının başladığı gömrük xidmətlərindən daxil olmuş sənədlər yoxlanıldıqdan və təyinat gömrükxanasında və ya çıxış gömrükxanasında malların çatdırılmaması faktı təsdiq edildikdən sonra açılırlar.

14.4. Gömrük qaydalarının pozulmasına dair protokolda və tənbeh qoyulmasına dair qərarda daşımanın BYD prosedurası üzrə həyata keçirildiyi və BYD kitabçasının nömrəsi göstərilir.

14.5. Malların icazəsiz verilməsi, itirilməsi və çatdırılmaması üçün tutulmalı olan gömrük rüsum və vergiləri, daşıyıcı və ya zəmanət birliyindən Azərbaycan Respublikasının gömrük qanunvericiliyinə uyğun olaraq tutulur.

14.6. Malların gömrük orqanının icazəsi olmadan verilməsinin, itirilməsinin və ya çatdırılmamasının gömrük rüsum və vergilərinin mübahisəsiz tutulmasına səbəb olan hər bir halına dair, 14.3 bəndində göstərilmiş sənədlərdən başqa, bu əsasnamənin 11 saylı əlavəsində, verilən formada Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyinə uyğun olaraq akt tərtib olunur.

14.7. Mübahisəsiz qaydada tutulmalı olan gömrük rüsum və vergilərinin məbləği Azərbaycan Respublikasının �Gömrük Tarifi� haqqında Qanununa uyğun olaraq gömrük dəyəri əsasında hesablanır.

14.8. Gömrük rüsum və vergiləri faktiki olaraq tutulduqdan sonra mübahisəsiz tutulmaya dair aktda göstərilmiş məbləğ, onun gömrük orqanının hesabına daxil olması tarixi və bank sənədinin tarixi göstərilir.

14.9. Gömrük rüsumları və vergilərinin daşıyıcıdan mübahisəsiz qaydada tutulması mümkün olmadığı halda ödəmə barədə tələbdən sonra bir ay ərzində mübahisəsiz tutulmaya dair aktda bu barədə göstərilir. Həmin aktda gömrük rüsum və vergilərinin tutulmasını mümkünsüz edən səbəblər də göstərilir.

Göstərilən qeydi olan akt, gömrük qaydalarının pozulmasına dair protokolun, tənbeh qoyulmasına dair qərarın və BYD kitabçasının kəsilən vərəqinin surətləri ilə birlikdə Azərbaycan Respublikası DGK-nin GNTBİ-nə və BMT və VNİ-nə göndərilir. Akta imkan daxilində tələb olunan məbləğlərin ödənilməsinin mümkünlüyü barədə bankın və ya digər kredit idarəsinin təsdiqedici sənədi əlavə edilməlidir.

Gömrük rüsum və vergilərinin qismən ödəndiyi halda da yuxarıda sadalanan bütün sənədlər Azərbaycan Respublikası DGK-nin GNTBİ-nə və BMT və VNİ-nə göndərilir. Bu zaman mübahisəsiz tutulma barədə aktda məbləğgöstərilir və ödəmə tapşırığının surəti əlavə edilir.

14.10. GNTBİ, QGQPMBİ və BMT və VNİ alınmış materiallar əsasında gömrük rüsum və vergilərinin ödənilməsinə dair tələbnamələr hazırlayırlar və göstərilən sənədlər alındıqdan 5 gün sonra, bu tələbnaməni BYD kitabçasının kəsilən vərəqinin surəti və digər zəruri sənədlərlə birlikdə �ABADA�ya təqdim edilir.

14.11. GNTBİ, QGQPMBİ BYD Konvensiyası ilə müəyyən olunmuş ödəmə barədə tələbnamələrə baxılması müddətlərinə əməl olunmasına, BMT və VNİ gömrük rüsum və vergilərinin Azərbaycan Respublikası DGK-nin hesabına daxil olmasına nəzarət edirlər.

1975-ci il
BYD Konvensiyasının
tətbiqi qaydasına
1 saylı Əlavə

BYD kitabçasının doldurulması
1. BYD kitabçasının üz qabığının doldurulması:

1-ci səhifə
1�5 Qrafalar � BYD kitabçasını vermiş zəmanət birliyi tərəfindən doldurulur.
Qeyd:

Üz qabığının birinci səhifəsində dəyişikliklər yalnız BYD kitabçasını vermiş zəmanət birliyi tərəfindən edilir. Düzəlişlər zəmanət birliyinin möhürü ilə təsdiq olunmalıdır.

6�12 Qrafalar � BYD kitabçasının sahibi tərəfindən doldurulur.

�NO� Qrafası� BYD kitabçası verilərkən ona verilmiş nömrə çap edilməlidir.

Qrafa 1. ��-dək etibarlıdır�
BYD kitabçasının göndərilmə gömrükxanasına təqdim edilə biləcəyi son tarix göstərilir.
Qeyd:
Kitabça bu qrafada göstərilən tarixədək göndərilmə gömrükxanasına təqdim edilmişsə, o malların daşınması sona çatanadək etibarlıdır.
Əgər BYD kitabçası göstərilən tarixdən sonra göndərilmə gömrükxanasına təqdim edilirsə, o gömrük rəsmiləşdirilməsi üçün qəbul edilə bilməz.

Qrafa 2. �Verilmişdirsə�

BYD kitabçası verilmiş birliyin adı göstərilir.

Qrafa 3. �Sahibi�
BYD kitabçasını vermiş daşıyıcının adı, tam poçt ünvanı göstərilir.
Qeyd:
BYD prosedurasına əməl edilməklə daşıma yalnız 3-cü qrafada göstərilən daşıyıcı tərəfindən həyata keçirilə bilər.

Qrafa 4. �BYD kitabçasını verən təşkilatın imzası�
Zəmanət birliyinin vəzifəli şəxsinin, həmin birliyin möhürü ilə təsdiq olunmuş imzası qoyulur.

Qrafa 5. �Beynəlxalq təşkilatın katibinin imzası�
Beynəlxalq avtomobil nəqliyyatı İttifaqının (BANİ) katibinin imzası qoyulur.

Qrafa 6. �Göndərilmə ölkəsi�
Malların BYD prosedurası üzrə daşınmasının başladığı ölkə göstərilir (göndərilmə dövləti)
Qrafa 7. Bütün mallar və ya onların bir hissəsi üçün BYD prosedurası ilə daşınmanın başa çatdığı dövlət(lər) göstərilir (təyinat dövləti).
Qeyd: (6, 7-ci qrafalar)
BYD Konvensiyasının 18-ci maddəsinə uyğun olaraq bir neçə göndərilmə və təyinat gömrükxanası olduqda mallar daşına bilər. Göndərilmə və təyinat gömrükxanalarının ümumi sayı dörddən artıq ola bilməz.

BYD kitabçası bütün gömrükxanalar tərəfindən rəsmiləşdirildikdən sonra təyinat gömrükxanasına təqdim oluna bilər.

Qrafa 8. �Nəqliyyat vasitəsinin qeydiyyat nömrəsi�

Tranzit malların daşındığı nəqliyyat vasitəsinin nömrəsi göstərilir.

Qrafa 9. �Nəqliyyat vasitələrinə icazə verilməsinə dair şəhadətnamənin nömrəsi onun hansı tarixədək etibarlı olduğu göstərilir�

Qrafa 10. �Konteyneri eyniləşdirmə nömrəsi�

Tranzit mallar konteynerdə daşındığı halda doldurulur. Konteynerin eyniləşdirmə nömrəsi göstərilir.

Qrafa 11. �Qeydlər�

BYD kitabçası verilərkən zəmanət birliyinin zəruri hesab etdiyi bütün məlumatlar və ya gömrük orqanının tətbiqi ilə daxil edilmiş məlumatlar göstərilir.

Qrafa 12. �BYD kitabçasını saxlayan şəxsin imzası�

BYD kitabçasının verildiyi daşıyıcının müvəkkilinin imzası qoyulur.

Qeyd:

Üz qabığının 2-ci səhifəsində mətbəə üsulu ilə fransız dilində �BYD kitabçasından istifadə qaydaları�, üz qabığının 3-cü səhifəsində mətbəə üsulu ilə ingilis dilində �BYD kitabçalarının istifadə qaydaları� çap olunmalıdır.

Üz qabığının 4-cü səhifəsində yuxarı sağ küncündə BYD kitabçasının götürülməsi tarixi barədə gömrük orqanının və götürməni həyata keçirmiş gömrük orqanının adı barədə qeydlərlə sahibinə qaytarılan BYD kitabçasının nömrəsi olan kəsilən talon yerləşdirilmişdir.

Qeyd: Gömrük orqanının vəzifəli şəxsinin nömrəli möhürü ilə təsdiqlənməlidir.

BYD kitabçasının gömrük orqanları tərəfindən götürülməsi, kitabçanın etibarlılıq müddətinin başa çatdığı, kitabçanın onu saxlayan şəxs tərəfindən təqdim olunmadığı, kitabçanın düzgün doldurulmadığı halda həyata keçirilir. Götürülmüş kitabçalar �ABADA�ya verilmək üçün GNTBİ-yə göndərilir.

Kəsilməyən 1 nömrəli, 2 nömrəli vərəq (sarı rəngli)

BYD kitabçasının sahibi tərəfindən doldurulur.

Qrafa 1. �BYD kitabçası nömrə��

BYD kitabçasının üz qabığının birinci vərəqində işarələnmiş nömrəsi göstərilir.

Qrafa 2. �Göndərilmə gömrükxanası�

Malların daşınmasının başladığı gömrük orqan(lar)ının ad(lar)ı göstərilir.

Qrafa 3. �Verilmişdir�

BYD kitabçasını vermiş beynəlxalq təşkilatın adı �Union Internationale Des Transorts Routiers� (BANİ, Beynəlxalq avtomobil nəqliyyatı ittifaqı) mətbəə üsulu ilə çap edilir.

Nömrəsiz qrafa �Rəsmi istifadə üçün�

Mallar yola salınarkən göndərilmə gömrükxanasının zəruri hesab etdiyi bütün məlumatlar göstərilir.

Qrafa 4. �BYD kitabçasının sahibi�

BYD kitabçasının üz qabığının birinci vərəqinin 3-cü qrafasında göstərilən məlumatlar buraya köçürülür.

Qrafa 5. �Göndərilmə ölkələri�

Göndərilmə gömrükxanasının (gömrükxanalarının) yerləşdiyi ölkənin adı göstərilir.

Qrafa 6. �Təyinat ölkəsi�

Təyinat gömrükxanasının (gömrükxanalarının) yerləşdiyi ölkənin adı göstərilir.

Qrafa 7. �Nəqliyyat vasitəsinin qeydiyyat nömrəsi�

Üz qabığının birinci vərəqinin 8-ci qrafasında göstərilən məlumatlar buraya köçürülür.

Qrafa 8. �Əlavə olunan sənədlər�

BYD kitabçasına əlavə olunan sənədlər (fotoşəkillər, spesifikasiyalar və s.) göstərilir. Bu halda göstərilən sənədlərin surətləri BYD kitabçasının hər bir vərəqinə bərkidilir.

Qrafa 9. Yük bölməsi (bölmələri) və ya konteyner(lər), yük yerlərinin və ya əşyaların tanınma nişanları (işarələri).

Yük bölmələrinin və ya konteynerlərin nömrələri, yük yerlərinin ayrıca hər bir yük bölməsi və ya konteyner üzrə markalanması göstərilir.

Qrafa 10. �Yük yerlərinin sayı və görünüşü, malların təsviri�

Yük yerlərinin sayı, qablaşdırılmış növü, ayrıca hər bir yük yeri və ya konteyner üzrə malların təsviri verilir.

Qrafa 11. �Brutto çəkisi�

Hər bir yük bölməsi və ya konteyner üzrə malların brutto çəkisi (bükülmə, tara ilə) göstərilir.

Qeyd (9�11 qrafaları)

Əgər BYD kitabçası nəqliyyat vasitələri qatarına (karvanına), yaxud bir neçə konteynerə verilmişsə, hər bir nəqliyyat vasitəsinin və ya konteynerin içərisindəkilər ayrıca göstərilir.

Daşıma marşrutu bir neçə göndərilmə və təyinat gömrükxanasından keçirsə, mallara dair məlumatlar hər bir gömrükxana üzrə ayrıca daxil edilir.

Qrafa 12. �Manifestdə bəyan edilən yük yerlərinin ümumi sayı�

Nəqliyyat vasitəsi ilə daşınan və BYD kitabçasının manifestində bəyan edilən yük yerlərinin ümumi sayı göstərilir. Hər bir təyinat gömrükxanası üzrə yük yerlərinin sayı ayrıca ABŞ dolları ilə 1, 2.3 göstərilir.

13, 14, 15-ci qrafa �Yer, tarix, BYD kitabçasını saxlayanın imzası�

BYD kitabçasının doldurulma yeri, tarixi göstərilir və BYD kitabçasını saxlayanın səlahiyyətli nümayəndəsinin imzası qoyulur.

Kəsilməyən 1/2 vərəqində digər qrafalar doldurulmurlar.

3. 1�-li kəsilən vərəq

1�15 qrafaları BYD kitabçasının sahibi tərəfindən kəsilməyən vərəqin doldurulması üçün nəzərdə tutulmuş qaydada doldurulur, bu qrafalarda göstərilən məlumatlar kəsilməyən vərəqdə bəyan edilmiş məlumatlara uyğun olmalıdır. BYD kitabçasının sahibi BYD prosedurasına əməl edilməklə daşıma zamanı istifadə ediləcək bütün vərəqləri doldurur.

16-dan 23-dək qrafalar və kəsilən 1 nömrəli vərəqin ağ rəngli kötüyü tranzit və təyinat dövlətlərinin göndərilmə və giriş gömrükxanaları tərəfindən doldurulur.

Qrafa 16. �Qoyulmuş plomblar və ya tanınma nişanları (sayı, təsviri)�

Hər bir yük yeri və ya konteyner üzrə qoyulmuş gömrük təminatlarına dair məlumat göstərilir.

Qrafa 17. �Göndərilmə gömrükxanası, tarix, göndərilmə gömrükxanasının vəzifəli şəxsinin imzası, şəxsi ştampı�

Gömrük orqanının vəzifəli şəxsinin imzası və şəxsi möhürü, BYD kitabçasının kəsilən vərəqinin dodurulma tarixi.
Qeyd:
16, 17 qrafaları göndərilmə gömrükxanası tərəfindən BYD kitabçasının vərəqlərinin hamısında doldurulur.

Qrafa 18. �Yükün gömrük rəsmiləşdirilməsi üçün qəbul edilməsinə dair şəhadətnamə� (göndərilmə yeri gömrükxanası və ya yola düşmə zamanı aralıq gömrükxanası)

Tranzit dövlətinə və ya təyinat dövlətinə malların göndərilmə və ya gətirilmə gömrükxanasının adı göstərilir.

Qrafa 19. �Zədələnməmiş hesab edilən vurulmuş möhürlər, qoyulmuş plomblar və ya tanınma nişanları�

Bu qrafadakı kvadratın üstündən xətt çəkilir. Kəsilən vərəq göndərilmə gömrükxanası tərəfindən rəsmiləşdirilərkən 1 nömrəli qrafa doldurulmur.

Qrafa 20. �Tranzit daşınmasının müddəti�

Tranzit zamanı malların çıxış gömrükxanasına və ya təyinat dövlətində təyinat gömrükxanasına çatdırılma tarixi göstərilir.

Qrafa 21. �� nömrəsi altında gömrük orqanı tərəfindən qeydiyyata alınmışdır�

Gömrükxananın adı və BYD kitabçası istifadə edilməklə daşımanın qeydiyyata alındığı nömrə göstərilir.

Qrafa 22. �Sair məlumatlar�

(Malların çatdırılma yeri, malların təqdim edilməli olduğu gömrük orqanı)
Malların dövlətin ərazisindən keçirilib aparıldığı və ya malların çatdırılmalı olduğu gömrükxananın adı göstərilir. Zəruri olduqda hərəkət marşrutu göstərilir.

Qrafa 23. �Gömrük orqanının vəzifəli şəxsinin imzası və möhürü�

Tarix, gömrük orqanının vəzifəli şəxsinin imzası və şəxsi nömrəli möhürü qoyulur.

4. 1 �-li kötük göndərilmə gömrükxanası tərəfindən doldurulur.

Qrafa 1. �Gəlib-çatma gömrükxana tərəfindən təsdiq edilmişdir�

Göndərilmə gömrükxanasının adı göstərilir.

Qrafa 2. �� nömrəli�

21-ci qrafadakı məlumatlar buraya köçürülür.

Qrafa 3. �Qoyulmuş plomblar və ya tanınma nişanları�

Gömrük təminatlarına dair qeydlər daxil edilir.

Qrafa 4. �Eyniləşdirmə vasitələri zədələnməmişdir�

Gömrük təminatlarının pozulmadığına dəlalət edən kvadrata xaç işarəsi qoyulur.

Qrafa 5. �Sair məlumatlar� müəyyən olunmuş marşrut, yükün təqdim ediləcəyi gömrükxana və s.

Malların çatdırılmalı olduğu gömrükxananın adı göstərilir. Zərurət olduqda hərəkət marşrutu təyin edilir.

Qrafa 6. �Gömrük orqanının vəzifəli şəxsinin imzası və şəxsi möhürü�
Göndərilmə gömrükxanasının vəzifəli şəxsinin imzası və şəxsi möhürü, tarix qoyulur.
5. 2 �-li kəsilən vərəq 24�28 qrafalar çıxış və ya təyinat gömrükxanası tərəfindən doldurulur

Qrafa 24. �Malların təqdiminə dair qeyd�
Qeydiyyat jurnalında BYD kitabçası istifadə edilməklə daşımanın qeydiyyata alındığı qeydiyyat nömrəsi göstərilir.

Qrafa 25. �Eyniləşdirmə vasitələri pozulmamışdır�
Gömrük təminatlarının pozulmadığına dəlalət edən kvadrata xaç işarəsi qoyulur.

Qrafa 26. �Rəsmiləşdirilmiş yük yerlərinin sayı�
Yük yerlərinin və gömrük orqanının nəzarəti altında boşaldılmış malların miqdarı göstərilir. Boşaldılma olmamışsa, qrafa doldurulmur.

Qrafa 27. �Rəsmiləşdirmə zamanı qeyd-şərtlər�
Malların daşınmasında aşkar edilmiş qayda pozuntuları əsasnamənin 3.7 bəndinə uyğun olaraq daxil edilir.

Qrafa 28. �Gömrük orqanlarının vəzifəli şəxslərinin imzası və möhürü�
Gömrük orqanının vəzifəli şəxsinin möhürü, imzası, tarix qoyulur.

6. 2 �-li kötük

Qrafa 1. �Gəlib-çatma gömrükxana tərəfindən təsdiq edilmişdir�
Çıxış və ya təyinat gömrükxanasının adı, BYD kitabçasının qeydiyyat jurnalındakı qeydiyyat nömrəsi göstərilir.

Qrafa 2. �Qoyulmuş möhürlər və plomblar və ya tanınma nişanları zədələnməmiş hesab edilmişdir�
Gömrük təminatlarının pozulmadığına dəlalət edən kvadrata xaç işarəsi qoyulur.

Qrafa 3. �Yük yerlərinin və ya əşyaların gömrük rəsmiləşdirilməsi aparılmışdır�
Yük yerlərinin və gömrük orqanının nəzarəti altında boşaldılmış malların miqdarı göstərilir. Boşaldılma olmamışsa, qrafa doldurulmur

Qrafa 4. �Qoyulmuş yeni möhür və plomblar�
Gömrük təminatlarına dair qeydlər daxil edilir. Yeni gömrük təminatları qoyulmamışsa, qrafa doldurulmur.

Qrafa 5. �Rəsmiləşdirmə zamanı qeyd-şərtlər�
BYD kitabçası rəsmiləşdirilərkən gömrük orqanı tərəfindən edilmiş qeyd-şərtlər göstərilir (2 nömrəli kəsilən vərəqin 27-ci qrafası).
Qeyd:
Gömrük orqanları edilmiş qeyd-şərtlərin mə>ğzini Beynəlxalq avtomobil Daşıyıcıları Assosiasiyasına şikayət ərizəsində (pretenziyada) aydın şərh etməli və qrafada �R� işarəsi qoymalıdırlar.

Qrafa 6. �Gömrük orqanının vəzifəli şəxsinin möhürü, imzası�

Gömrük orqanının vəzifəli şəxsinin möhürü, imzası və tarix qoyulur.

7. Yol-nəqliyyat hadisələrinə dair protokol
1, 2, 3 və 5 qrafaları BYD kitabçasının kəsilən vərəqlərində doldurulur.

Qrafa 4. �Yol-nəqliyyat vasitəsinin qeydiyyat nömrəsi, konteynerin eyniləşdirmə nömrəsi, konteynerin tanınma nişanı�.
YNH-nə uğramış nəqliyyat vasitələrinin və konteynerlərin nömrələrinə dair məlumatlar göstərilir.

Qrafa 6. �Gömrük plombları zədələnmişdir/zədələnməmişdir�

Müvafiq kvadrata xaç işarəsi qoyulur.

Qrafa 7. �Yük bölməsi (konteyner zədələnmişdir) zədələnməmişdir�

Müvafiq kvadrata xaç işarəsi qoyulur.

Qrafa 8. �İradlar�

Malların nəqliyyat vasitəsinin, yük bölmələrinin və ya konteynerlərin vəziyyəti barədə ümumi məlumatlar göstərilir.

Qrafa 9. �Yüklərin itməsi müəyyən edilmişdir (edilməmişdir)�
Müvafiq kvadrata xaç işarəsi qoyulur

Qrafa 10. �Yük bölməsi və ya konteyner, markalanma və ya yük yerlərinin nömrələri�
Markalanma zərurət olduqda isə YNH-nə uğramış yük bölməsinin sıra nömrəsi və ya konteynerin qeydiyyat nömrəsi göstərilmir.

Qrafa 11. �Yük yerlərinin sayı və görünüşü, malların təsviri�
Olmayan və ya məhv edilmiş malların pozulma obyektləri olan mallara dair məlumatlar göstərilir.

Qrafa 12. �O və ya Y� (yoxdur və məhv edilmişdir) (�Y və ya M�)

Hər bir olmayan və ya məhv edilmiş mal növünün qarşısında miqdarı göstərilir.

Qrafa 13. �İradlar�
Hər bir olmayan, yaxud məhv edilmiş mal növünün qarşısında miqdarı göstərilir.

Qrafa 14. �Tarix və yer�
YNH-nin tarixi və yeri göstərilir.

Qrafa 15. �Görülən tədbirlər�
Malların daşınmasının davam etməsi üçün görülmüş tədbirlərə dəlalət edən müvafiq kvadrata xaç işarəsi qoyulur

Qrafa 16. Mallar digər nəqliyyat vasitəsinə boşaldılıb-yükləndikdə doldurulur.
Bu cür nəqliyyat vasitələrinə və yeni gömrük təminatlarına dair bütün məlumatlar göstərilir.

Qrafa 17. �Protokolu tərtib etmiş səlahiyyətli orqan�

YNH-nə dair protokolu tərtib etmiş dövlət orqanının (gömrükxanadan başqa) adı göstərilir.

Qrafa 18. �Növbəti gömrükxananın qeydi�
Fəaliyyət zonasında YNH-si baş vermiş gömrükxana tərəfindən yol-nəqliyyat hadisəsi faktının təsdiqi üçün nəzərdə tutulmuşdur (qrafa 18).
Qeyd:
Əgər protokol bilavasitə gömrük orqanı tərəfindən tərtib olunursa, 17-ci qrafanın doldurulması vacib deyil.
Yol-nəqliyyat hadisəsi faktının gömrükxana tərəfindən təsdiqi olmadıqda protokol etibarsız sayılır.

Protokol B
Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi
�BYD (Beynəlxalq Yük Daşımaları) kitabçası (BYD Konvensiyası 1975-ci il) tətbiq edilməklə yük daşımaları barədə gömrük konvensiyasının tətbiqi qaydaları haqqında� Əsasnamənin təsdiq edilməsi haqqında
Əmr � 24

25 may 1998-ci il
Azərbaycan Respublikasının Gömrük Məcəlləsinin 9-cu maddəsinə əsasən əmr edirəm:

1. �BYD (Beynəlxalq Yük Daşımaları) kitabçası (BYD Konvensiyası 1975-ci il) tətbiq edilməklə yük daşımaları barədə gömrük konvensiyasının tətbiqi qaydaları haqqında� Əsasnamə təsdiq edilsin (əlavə olunur).

2. Əsasnamə normativ hüquqi akt kimi qeydiyyata alınması üçün Ədliyyə Nazirliyinə təqdim olunsun.

3. Bu Əsasnamə qeydiyyata alındığı gündən qüvvəyə minsin.

4. İşlər İdarəsi (R.Həsənəliyev) Əsasnamə Ədliyyə Nazirliyində qeydə alındıqdan sonra Komitənin müvafiq strukturlarına, yerli gömrük orqanlarına göndərilməsini, eləcə də həmin orqanların bu Əsasnamənin 6 və 7 saylı əlavəsində göstərilən formada qeydiyyat kitabları ilə təchiz olunmasını təmin etsin.

5. BYD kitabçası tətbiq edilməklə Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisinə gətirilən, buradan aparılan və ya ərazidən tranzitlə keçən yüklər, eləcə də nəqliyyat vasitələri haqqında Azərbaycan Beynəlxalq Avtomobil Daşıyıcıları Assosiasiyasına (ABADA-ya) gündəlik məlumatların verilməsi Statistika və Təhlil İdarəsinə (A.Əliyev) tapşırılsın.

6. BYD kitabçası tətbiq edilməklə daşınan malların gömrük orqanının icazəsi olmadan verilməsi, təyinat gömrükxanasına çatdırılmaması zamanı zəmanət birliyinə iddiaların verilməsi Qaçaqmalçıdıq və GQP ilə mübarizə Baş İdarəsinə (G.Muradov), gömrük vergi və rüsumlarının tutulmasının təmin edilməsi isə MT və VN Baş İdarəsinə (F.Məmmədov) həvalə edilsin.

7. Maddi Texniki Təchizat və Əsaslı Tikinti İdarəsi (K.Qasımov) yerli gömrük orqanlarının beynəlxalq standartlara uyğun plombirator, plomb və məftillərlə təmin olunması üçün tədbirlər görsün.

8. BYD kitabçalarının tətbiqi, düzgün doldurulması və müvafiq kitablarda qeydiyyatına nəzarət KNTBİ-yə (A.Əliyev) həvalə olunsun.

9. Əmrin icrasına nəzarəti özümdə saxlayıram.

Komitənin sədri
K.HEYDƏROV.
�Azərbaycan Respublikası Nazirliklərinin, Dövlət Komitələrinin və başqa Mərkəzi İcra hakimiyyəti orqanlarının normativ-hüquqi Aktlarının Bülleteni�ndə dərc edilmişdir (1999-cu il, � 4, səh. 13) (�VES Consultancy� LLC).

Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyində qeydə alınmışdır. Qeydiyyat �-si 104 Nazir S.HƏSƏNOVA 30 may 1998-ci il	�Təsdiq edilmişdir� Azərbaycan Respublikası Gömrük Dövlət Komitəsi Əmr � 24 25 may 1998-ci il Komitənin sədri K.HEYDƏROV
�Razılaşdırılmışdır� Azərbaycan Beynəlxalq Avtomobil Daşıyıcıları Assosiasiyasının Prezidenti T.NURULLAYEV 26 may 1998-ci il

giriş gömrükxanası � sərhəd buraxılış məntəqəsində yerləşən, malların Azərbaycan Respublikasına oradan keçməklə gətirildiyi Azərbaycan Respublikasının aralıq gömrükxanası;
çıxış gömrükxanası � sərhəd buraxılış məntəqəsində yerləşən, malların oradan keçməklə Azərbaycan Respublikasından aparıldığı Azərbaycan Respublikasının aralıq gömrükxanası;
mallar � BYD Konvensiyasına uyğun olaraq daşınan yüklər.

2. BYD prosedurasının tətbiqi şərtləri

2.1. BYD prosedurası Azərbaycan Respublikasında o şərtlə tətbiq olunur ki, mallar:
BYD Konvensiyasına və bu Əsasnaməyə uyğun olaraq doldurulmuş və sənədləşdirilmiş BYD kitabçası ilə müşayiət olunsun;
zəmanətverici birliyin zəmanəti (təminatı) ilə təmin olunsun;
əvvəlcədən gömrük möhür və plombları altında (ağırçəkili və irihəcmli malların daşınması istisna olmaqla) daşınmaya buraxılmış (icazə verilmiş) yol nəqliyyat vasitələrindən ibarət qatarlarda (karvanlarında) və ya konteynerlərdə daşınsın.